حیات نقاشی پشت شیشه در دست هنرمندان جوان

رویداد۲۴- گروه نقاشان پشت شیشه ایران از ابتدای شکل گیری به دنبال احیا، تغییر و ترویج این هنر بوده است و امروز توانسته است این کار را در اوج دنبال کند. این گروه در حال حاضر به عنوان مطرح ترین و فعال ترین گروه در زمینه هنر یاد شده شناخته می‌شود و سعید رضاخان که موسس آن است از خاطرات خود در این رابطه برایمان می گوید. از روزهایی که پشت سر گذاشته است و تلخی ها و شیرینی هایی که در این میان تجربه کرده است

چه شد که به نقاشی پشت شیشه پرداختید؟
حدود ۲۵ سال پیش این کار را شروع کردم و بنا به دلایلی تامین هزینه نقاشی و بوم برایم سخت بود. در این میان نقاشی را هم نمی توانستم کنار بگذارم. چون برایم نوعی اعتیاد بود. در این زمان به ذهنم رسید؛ با جمع آوری شیشه های شکسته و دور ریخته شده در گوشه و کنار، پشت آنها نقاشی کنم. در این حالت هزینه بوم حذف می‌شد و از نظر مالی خیلی به نفعم بود.

آیا آموزش خاصی دیدید؟
خیر. حتی فکر می کردم پایه گذار آن خودم هستم. به همین دلیل اگر دقت بفرمایید آثارم با آثار بسیاری از افراد پیش از خودم متفاوت است. دلیلش هم همین است که بصورت خودآموز این تکنیک را کشف کردم.

نقش خودآموز بودن و تاثیر آن بر روی هنرآموزان و اعضای گروه تان چیست؟
چون من خودم این هنر را کشف کردم و تاثیر پذیری از دیگران نداشتم؛ دیگر دوستانم را هم به تجربه های جدید تشویق می کنم. به همین دلیل در گروه ما تنوع دیدگاهی بسیار بالایی دیده می‌شود. در صورتی که برخی از استادان پیشکسوت، شاگردانشان را مجبور به کپی کاری می کنند و چهار چوب و قالب در نظر می‌گیرند که منجر به سکون و یا حتی پس رفت می شود.

منظور از پس رفت چیست؟
برایتان یک مثال می زنم. یک استاد کاری در زمان قدیم آمده و یک تابلویی را نقاشی کرده است. حالا پس از گذشت چند دهه یک نفر می آید و به عنوان تمرین شاگردانش را مجبور به کپی برداری از روی آن می کند. این کپی برداری با شیوه‌ای بسیار دم دستی اجرا می شود. بصورتی که اصل اثر را هم زیر سوال می برد. این می شود پس رفت. گذشته از مطلبی که گفتم؛ اگر یک هنرآموز یا هنرمند بتواند آن اثر را بسیار خوب کپی کند و به مخاطب بدهد؛ باز هم پس رفت است. چرا که زبان حال نیست و یک بازگشت به عقب است.

آیا دیگر فعالان و پیشکسوتان در این رابطه نظر مساعدی دارند؟
برخی از عزیزانی که در پی کپی کاری هستند با این اندیشه بطور کامل مشکل دارند و حتی آن را تکفیر می کنند.

چرا؟
چون هنردوستان و هنرآموزان جذب گروه نقاشان پشت شیشه می شوند. همین امر باعث می شود که دیگر گروه ها به حاشیه رانده شوند.

آیا علت مخالفت دیگر افراد یا گروه ها با شما همین است؟
خیر. مجموعه ای از دلایل را در بر می‌گیرد. از جمله فعالیت بیشتری که ما داریم و باعث دیده شدن گروه می شود یا هزینه‌های پایین برگزاری نمایشگاه یا رایگان بودن کارگاه های آموزشی. همه اینها می تواند روی برخی از عزیزان تاثیر منفی بگذارد.

پس در این صورت به نظر می‌رسد گروه شما زحمت زیادی کشیده است.
بله. این یک کار گروهی است. تلاشی است که همه دوستان انجام داده اند و نتیجه این سعی و تلاش، جایگاهی است که امروز گروه به آن دست یافته است. همه اعضا در معرفی و پیشبرد اهداف گروه نقش داشته اند.

کمی از خاطرات خوب در این رابطه بگویید.
وقتی یک تابلو را به پایان می رسانم یا یک کار جدید را امتحان می کنم و نتیجه خوبی حاصل می شود بهترین خاطره برایم نقش می بندد. وقتی با همه سختی ها یک نمایشگاه برگزار می‌شود و استقبال خوبی می شود؛ یک خاطره خوب شکل می‌گیرد.

اگر می شود کمی جزعی تر توضیح دهید.
یک روز در موزه نقاشی پشت شیشه را بودم. تعدادی بازدید کننده وارد شدند. خواستند تا برایشان از نقاشی پشت شیشه بگویم و نقاشی کنم. آن زمان چون وقت کم بود نمی توانستم کار با حوصله یا رآلیستی بکشم. به همین دلیل مجبور بودم یک نقاشی ساده و سریع بکشم تا مراجعه کنندگان نحوه کار را متوجه شوند. رنگها را روی تخته رنگ ریختم و هر کدام را با یک حلال رقیق کردم. این رقیق کردن برای آن بود که قلم مو راحت تر روی شیشه جابجا شود و رنگ گذاشته شود. خیلی سریع یک طرح کلی زدم و بعد رنگهای رقیق شده را روی آن ریختم. رنگها در هم می دویدند و یا یکدیگر را پس می زدند. بعضی جاها بافت ایجاد شد و برخی نقاط خالی ماند. نتیجه کار بسیار جالب و دلنشین بود و خاطره ای خوب را برایم رقم زد.

کمی هم از خاطرات تلخ بگویید.
بدترین خاطره شکستن یا از بین رفتن یک نقاشی است که بسیار تلخ است. وقتی زمان زیادی را می گذارید تا یک کار خاص انجام دهید و در نهایت چنین کاری انجام می‌شود و از دیدن آن لذت می‌برید بعد با یک اتفاق بسیار ساده آن اثر نابود می شود؛ یکی از بدترین خاطرات شما در دنیای نقاشی شکل می‌گیرد.

چه برنامه یا برنامه هایی برای آینده دارید؟
چند برنامه برای سال ۹۷ در نظر گرفته ایم. نخست گسترش گروه است. همچنین گسترش تفاوت های دیدگاهی و به نمایش گذاشتن آنها که هدف بعدی است. برنامه بعدی چاپ کتاب در ارتباط با این هنر است. ما در زمینه منبع مطالعاتی ضعف عمیقی داریم. روش های مختلف نقاشی، تکنیک ها، معرفی افراد تاثیر گذار در این هنر و یا معرفی نقاشان پشت شیشه می تواند موضوعات بسیار خوبی برای چاپ کتاب باشند که آیندگان می توانند به آنها رجوع کنند.

آرزوی روزهایی درخشان برای شما دارم.
من هم بهترین ها را برایتان آرزو دارم و امیدوارم همیشه شاد باشید.