توبه تتلو | چرا وکیل خواننده جنجالی از احراز توبه میگوید و قوه قضاییه نه!
رویداد ۲۴| عاطفه حاذق، وکیل امیرحسین تتلو درباره آخرین وضعیت پرونده وی به خبرگزاری مهر توضیحاتی داده و تاکید کرده است که توبه امیرحسین مقصودلو به استناد رأی دادگاه کیفری یک، پیشتر احراز شده و آنچه هماکنون در فرآیند بررسی قرار دارد، درخواست عفو است
اظهارات حاذق به نوعی پاسخ به گفتههای اصغر جهانگیر، سخنگوی قوه قضاییه است که در نشست خبری تاکید کرده که تتلو در زندان توبه کرده و در صورتی که توبه او احراز شود، پرونده او وارد مرحله جدیدی خواهد شد.
حاذق در اینباره گفته است که آنچه در سخنان سخنگوی قوه قضائیه مطرح شده، ناظر بر موضوع عفو بوده و نه اصل احراز توبه؛ چرا که به موجب رأی صادره از سوی شعبه ششم دادگاه کیفری یک استان تهران، توبه موکل پیشتر احراز شده است.
او در اینباره توضیح داده است که «موضوع احراز توبه پیش از این نیز بهصورت رسمی اعلام شده و بر همین اساس، سخنگوی قوه قضائیه اعلام کرده بود که پس از احراز توبه وی، پرونده در تاریخ ۹ شهریور ۱۴۰۴ به حوزه ریاست قوه قضائیه واصل شده و در حال بررسی است و در صورت موافقت ریاست قوه قضائیه، پرونده جهت طرح عفو به محضر مقام معظم رهبری ارسال خواهد شد».
بر اساس توضیحات وکیل تتلو توبه از نظر دادگاه پذیرفته شده، و روند بررسی برای اعطای عفو از سوی مقامات قضایی در جریان است. این تفکیک میان «احراز توبه» و «اعطای عفو» در واقع نکتهای کلیدی حقوقی است که اغلب در پروندههای قضایی مشابه در نظام حقوقی ایران دیده میشود: احراز توبه به معنای پشیمانی محکوم و آمادگی او برای اصلاح است، اما عفو موضوعی است که نیاز به تصویب و تصمیم مقامات ارشد و گاهی حتی شخص رییس دستگاه قضا و یا حتی مقام رهبری دارد.
تفاوت توبه و عفو در حقوق ایران
یکی از نکات کلیدی خبر منتشرشده، تفکیک میان «توبه» و «عفو» است. طبق توضیحات ارائهشده از سوی وکیل تتلو، دادگاه کیفری یک استان تهران اصل توبه متهم را احراز کرده است. در نظام حقوقی ایران، احراز توبه به معنای پذیرش پشیمانی، اصلاح رفتار و بازگشت فرد از مسیر مجرمانه است.
اما عفو مرحلهای کاملاً جداگانه محسوب میشود. عفو میتواند مشروط یا کامل باشد و معمولاً نیازمند بررسیهای تکمیلی و تصمیم نهادهای بالادستی قضایی است. بنابراین، احراز توبه لزوماً به معنای آزادی فوری یا مختومه شدن پرونده نیست، بلکه شرط لازم برای بررسی عفو محسوب میشود.
چرا پرونده تتلو حساسیتبرانگیز است؟
تتلو فقط یک خواننده نیست. بررسی کنشهای اجتماعی نسبت به او ما را به این واقعیت میرساند که برای جامعه امروز امیرحسین مقصودلو در سالهای اخیر صرفاً یک خواننده نبوده، بلکه به یک پدیده رسانهای و پرونده حقوقی تبدیل شده است. فعالیتهای او در موسیقی، نوع ارتباطش با هواداران، اظهارنظرهای جنجالی و رفتارهای غیرمتعارف، باعث شده نام او همواره با حاشیه همراه باشد. در نتیجه، هر خبر قضایی درباره تتلو، بهسرعت از چارچوب حقوقی خارج شده و وارد حوزه قضاوت اجتماعی و فرهنگی و سیاسی میشود.
در فضای مجازی به واقع تتلو درگیر دوگانه محبوبیت و انتقاد است. گروهی او را نماینده بخشی از جوانان معترض و متفاوت میدانند
و گروهی دیگر او را نماد آسیبهای فرهنگی و رسانهای میداننداین دوگانگی باعث میشود خبر «احراز توبه» برای برخی نشانه اصلاح و برای برخی دیگر اقدامی نمایشی تلقی شود.
آیا جامعه توبه را میپذیرد؟
در پرونده تتلو، پرسش مهمتر از تصمیم دادگاه، پذیرش اجتماعی توبه است. بخشی از جامعه با توجه به سابقه رفتاری و رسانهای او، نسبت به واقعی بودن توبه دچار تردید است. در مقابل، برخی دیگر معتقدند هر فردی حق بازگشت و اصلاح دارد. این اختلاف دیدگاه نشان میدهد که توبه، علاوه بر بُعد حقوقی، یک مسئله اجتماعی و فرهنگی نیز هست.
پرونده تتلو نمونهای روشن از تلاقی حقوق، رسانه و فرهنگ در جامعه امروز ایران است. خبر احراز توبه، اگرچه از نظر حقوقی گامی مشخص در روند پرونده محسوب میشود، اما بهدلیل جایگاه اجتماعی این چهره، پیامدهایی فراتر از دادگاه دارد.
تفکیک دقیق میان توبه و عفو، پرهیز از قضاوتهای شتابزده به درک درستتر این پرونده در افکار عمومی کمک کند.
