ماجرای ورود نیرو‌های امنیتی به بیمارستان امام خمینی ایلام چیست؟ | سکوت مسئولان استان و ابهام درباره نقض قاعده حرمت اماکن درمانی

رویداد۲۴| آرزو فرشید- در روز‌های گذشته و همزمان با گسترش اعتراضات در شهر‌های مختلف، گزارش‌هایی از درگیری و ناآرامی همراه با خشونت از در برخی نقاط استان ایلام به خصوص شهرستان ملکشاهی منتشر شده است. خبرگزاری‌های رسمی و داخلی از جمله فارس نیز گزارش‌هایی از تعداد کشته و زخمی‌ها ارائه کردند. یکی از بحث‌برانگیزترین ویدیوهایی که مرتبط با این ناآرامی‌ها منتشر شده، مربوط به اتفاقات بیمارستان امام خمینی ایلام است.

بر اساس ویدئوهای منتشر شده، ظاهرا نیرو‌های امنیتی در جریان تعقیب معترضان با شلیک گاز اشک‌آور و تیر هوایی به محوطه بیمارستان وارد شده و با شکستن در‌های ورودی، به اتاق‌ها هجوم می‌برند.

خبرگزاری فارس وجود این درگیری را تایید کرده است؛ این رسانه در گزارشی نوشته: «در پی درگیری‌های روز شنبه در منطقه ملک‌شاهی ایلام که به کشته و زخمی شدن تعدادی منجر شد، اوضاع در بیمارستان امام خمینی این شهر متشنج و ناآرام گزارش شد.» 

فارس نوشته درگیری همزمان با «انتقال مجروحان» به بیمارستان امام خمینی آغاز شده و همراه با مجروحان «شمار قابل توجهی از اغتشاشگران» هم وارد این مرکز درمانی شده بودند و اقدام به تهدید کادر درمان کردند. این خبرگزاری نزدیک به سپاه میگوید تهدید آنها این بود که «نباید هیچ یک از زخمی‌ها جان خود را از دست بدهند»

بر اساس این گزارش، بیمارستان به مرکز درگیری تبدیل شده و معتضران در بخش‌هایی از این مرکز درمانی «سنگر سازی» کرده بودند. به گفته خبرنگار فارس "داخل بیمارستان مملو از سنگ، آهن و چوب برای حمله به نیروهای پلیس بود و معترضان اقدام به آماده‌سازی کوکتل مولوتوف برای مقابله با مأموران کرده و حتی در میان آنها فرد مسلحی نیز مشاهده شد.

پیگیری‌هایی که به در بسته خورد

مراجع رسمی تا این احظه هیچ توضیحی در  خصوص حوادث بیمارستان امام خمینی ایلام نداده‌اند. تماس‌های مکرر خبرنگار رویداد۲۴ با استانداری ایلام و بیمارستان امام خمینی ایلام بی نتیجه ماند. احمد کرمی، استاندار ایلام ، به گفته مسئول دفترش در یک جلسه طولانی حضور داشت و در دسترس نبود؛ مدیر روابط عمومی استانداری ایلام به خبرنگار رویداد۲۴ گفته از روز گذشته تهران بوده در جریان تحولات استان نیست! مدیرکل امنیتی استانداری از پاسخ طفره رفت و مساله را در حیطه مدیریت اجتماعی و پیشگیری دانست؛ تماس با آن معاونت نیز برقرار نشد.

نمایندگان استان ایلام هم یا پاسخگو نبودند یا در دسترس. اسدالله چراغی که هم نماینده استان ایلام است و هم نماینده عضو کمیسیون بهداشت مجلس گفت باید با سخنگوی کمیسیون در این باره گفت‌وگو کنید و از پاسخ روشن به سوال سر باز زد.

تلاش خبرنگار رویداد۲۴ برای دریافت اطلاعات و جزئیات بیشتر از بیمارستان امام خمینی ایلام هم به جایی نرسید، مسئول پذیرش بیمارستان مدعی شد که هیچ یک از عوامل اداری از جمله مدیریت و روابط عمومی حضور ندارند و خودش هم اطلاعی از ماجراهای شب گذشته ندارد. 

سکوت عجیب و معنادار مسئولان اما به هیچ وجه سبب نادیده گرفته شدن این اقدام بحث برانگیز نیروهای امنیتی از سوی افکار عمومی نشد. واکنش برخی چهره‌های سیاسی شاخص و شناخته شده ، همچنین کاربران شبکه‌های اجتماعی شاهد این مدعا است. 

مثلا محمدجواد آذری جهرمی، وزیر ارتباطات دولت روحانی، در صفحه شخصی خود نوشت: «همان‌گونه که جدا کردن صف معترضین و اغتشاشگران یک ضرورت است، رعایت حریم و حرمت برخی اماکن مثل بیمارستان و دانشگاه در ناآرامی‌ها هم یک ضرورت است. مراقب تله‌های احتمالی موساد باشید!»

آذر منصوری، رئیس جبهه اصلاحات نیز با اشاره به وقایع رخ‌داده در ملکشاهی ایلام تأکید کرد: «آقایان مسئول، در اسرع وقت و به عدالت به فاجعه‌ای که در خاطر ملکشاهی ایلام رخ داده رسیدگی کنید. خاطیان را شناسایی، به مردم معرفی و محاکمه کنید تا این زخم کمی التیام پیدا کند.»

در شبکه‌های اجتماعی، بسیاری از کاربران با انتقاد از تصاویر منتشرشده، این اقدام را با حملات اسرائیل به بیمارستان‌ها در جنگ غزه مقایسه کرده‌اند؛ مقایسه‌ای که خود به شدت حساسیت‌برانگیز شده و دامنه بحث‌ها را گسترش داده است.

چرا بیمارستان خط قرمز است؟

درباره حساسیت‌زا بودن این ماجرا باید نکاتی را بیان کرد. مساله، حقوق بین‌الملل و حتی قواعد نانوشته مرتبط با حرمت مطلق بیمارستان‌ها در موارد درگیری است. بیمارستان‌ها به‌عنوان مراکز درمانی و امدادی، حتی در شرایط جنگی و مخاصمات مسلحانه نیز از حمایت ویژه برخوردارند و هرگونه تعرض به آنها ممنوع شمرده می‌شود.

در جریان اعتراضات داخلی ، این قاعده اهمیتی دوچندان پیدا می‌کند. بیمارستان محل حضور بیماران، کادر درمان و افرادی است که هیچ نسبتی با درگیری‌ها ندارند و ناامن شدن آن می‌تواند تبعات انسانی و روانی گسترده‌ای به‌همراه داشته باشد. به همین دلیل، بسیاری از تحلیلگران معتقدند حتی در صورت ورود معترضان به چنین اماکنی، نحوه برخورد باید مبتنی بر حداکثر خویشتنداری و حداقل مداخله قهری باشد.

لزوم شفاف سازی درباره وقایع ایلام

ماجرای ایلام، بیش از هر چیز، بار دیگر موضوع شفاف‌سازی، پاسخ‌گویی و اعتماد عمومی را به مرکز توجه آورده است. انتظار افکار عمومی این است که درباره آنچه در بیمارستان امام خمینی ایلام رخ داده، توضیحی روشن، مستند و اقناع‌کننده ارائه شود؛ توضیحی که بتواند به پرسش‌ها پاسخ دهد و از تکرار چنین حاشیه‌هایی در آینده جلوگیری کند.

در شرایطی که فضای اجتماعی ملتهب است، هر ابهام تازه‌ای می‌تواند به تشدید شکاف‌ها منجر شود؛ شکاف‌هایی که ترمیم آنها، به‌مراتب دشوارتر از پیشگیری است.