چرا هیچ شعار علیه دولت نمی‌شنویم؟

رویداد۲۴| مسعود پزشکیان، رئیس جمهور امشب و در یک گفت‌وگوی تلویزیونی از پیش ضبط شده با مردم سخن گفته و آنطور که سخنگو و خبرگزاری دولت اعلام کرده‌اند، قرار است که تشریح آخرین وضعیت اجرای طرح بزرگ اقتصادی دولت در اصلاح نظام یارانه‌ای، به حوادث اخیر و رویکرد دولت در مواجهه با مطالبات به‌حق مردم بپردازد.

این گفت‌و‌گو در حالی صورت می‌گیرد که طی سیزده روز گذشته یعنی از وقتی که اعتراضات جاری با منشا اقتصادی و معیشتی از بازار تهران کلید خورد و به سایر شهر‌ها کشیده شد، هیچ شعاری علیه دولت نشنیدیم.

گلایه اصلی مردم از گرانی افسارگسیخه، بی‌ثباتی در بازار ارز و سرعت کاهش ارزش پول ملی است. دولت و تیم اقتصادی او بی‌تردید اولین متهم بروز چنین شرایطی هستند و فارغ از اینکه خودشان این مشکلات را ایجاد کرده باشند یا از دولت‌های قبل به ارث برده باشند، باید در مقابل مردم پاسخگو باشند.

بر همین اساس نیز شاهد اقدامات سریعی از سوی دولت بودیم. از تغییر رئیس کل بانک مرکزی که مدت‌ها درباره آن حاشیه‌سازی می‌شد گرفته تا دست زدن به یک جراحی بزرگ و پرریسک اقتصادی یعنی حذف ارز ترجیحی. از سوی دیگر ارائه کالابرگ یک میلیونی به همه مردم اعم از آنهایی که مشمول دریافت یارانه بودند و آنها که نبودند و حتی پیش‌پرداخت یارانه غیرنقدی چهار ماه به صورت یکجا از جمله اقدامات قابل توجه دولت بود.

اقداماتی که به گفته بسیاری از کارشناسان و تحلیلگران سیاسی نه تنها نمی‌تواند منجر به ایجاد یک رضایتمندی آنی و سریع در جامعه بشود، بلکه به جهات مختلف بر معضلات موجود خواهد افزود. احتمال زیاد ادامه روند افزایش قیمتی در ماه‌های آتی و توقف پرداخت اعتبار کالابرگ – حداقل تا چهار ماه آینده که همین حال پرداخته می‌شود – به خاطر اثر سوء که بر وضعیت معیشتی مردم خواهد داشت، از جمله نگرانی‌های کنونی است. ضمن اینکه دست آوزیر شدن به سیاست‌های اعانه‌ای همزمان با کوچک شدن سفره مردم، احساسان آنها را جریحه دار کرده و خود به افزایش نارضایتی‌ها دامن می‌زند.

با وجود همه این موارد در روز‌های گذشته و طی تجمعات اعتراضی که برگزار شده، چه در خیابان‌های تهران و چه سایر شهر‌ها و روستا‌هایی که نام برخی از آنها را پیش از این خیلی نشنیده بودیم، هیچ شعاری علیه دولت، وزیر اقتصادش یا شخص رئیس جمهور نمی‌شنویم!

قطعا می‌توان از کنار این مساله با سطحی از ساده‌انگاری گذشت و تمرکز شعار‌های کنونی بر انتقاد از مجموعه ساختار را کار عوامل بیگانه و مزدور و اغتشاشگر یا هر اسم دیگری که برایش بگذاریم، دانست. ساده‌انگارانه‌تر هم این است که تصور کنیم دولت پزشکیان محبوبیت قابل توجهی در جامعه دارد و زیر سایه این محبوبیت ، مصون مانده است. واقعیت امر این است که این وضعیت به وضوح حکایت از بی‌توجهی مردم به دولت دارد. به این معنی که گویی اساسا کسی دولت را آنقدر‌ها به رسمیت نمی‌شناسد که در چنین بزنگاهی او را مورد سوال قرار داده و مطالبه کند! این درحالی است که از همان روزهای نخست و حتی پیش از آن طیف سیاسی رقیب دولت تمامی تلاش خود را کرد تا پزشکیان و همکارانش در کابینه را مقصر این وضعیت جلوه داده و دولت را در سیبل انتقادات قرار دهد.

در این شرایط آقای پزشکیان مقابل دوربین خواهد نشست و برنامه‌های دولت را شرح می‌دهد. باید دید که وقتی هم امیدی به اثربخشی برنامه‌های دولت نیست و هم مردم دولت را خیلی مرجع تصمیم گیری و سیاست گذاری به حساب نمی‌آورند، اظهارات امشب رئیس جمهور چقدر در آرام کردن جامعه نقش خواهد داشت و به جامعه امید تزریق می‌کند.