ماجرای ادعاهای جنجالی نبویان منتسب به رهبری چیست؟ | افشای اسناد محرمانه روی آنتن زنده و واکنش عجیب و سریع صداوسیما
رویداد۲۴| حضور محمود نبویان در برنامه زنده شبکه خبر، به یکی از جنجالیترین اتفاقات رسانهای روزهای اخیر تبدیل شد؛ نمایندهای که بهجای بیان مواضع شخصی خود، شروع به خواندن بخشهایی از مکاتبات طبقهبندیشده مقامهای عالی کشور کرد و دیدگاههایی را به رهبر جمهوری اسلامی نسبت داد که میتواند روایت رسمی از روند مذاکرات ایران و آمریکا را زیر سؤال ببرد.
نبویان در این برنامه مدعی شد اسنادی در اختیار دارد که مکاتبات رهبر جمهوری اسلامی با شورای عالی امنیت ملی و تیم مذاکرهکننده را نشان میدهد. او با قرائت بخشهایی از این نامهها گفت رهبری در مقاطع مختلف درباره ورود موضوع هستهای به مذاکرات، نحوه تضمین توافق، اخذ غرامت، رفع تحریمها و حاکمیت ایران بر تنگه هرمز شروطی تعیین کرده است.
با این حال، پیش از آنکه نبویان سخنان خود را به پایان برساند، برنامه زنده قطع شد. ساعاتی بعد، صداوسیما در اطلاعیهای رسمی نهتنها از اظهارات او فاصله گرفت، بلکه آنچه رخ داده بود را «اشاره ناقص و مخدوش به برخی اسناد دارای طبقهبندی و مکاتبات مسئولان عالی کشور» خواند.
این واکنش، عملاً دو نکته را تأیید کرد: نخست اینکه نبویان واقعاً درباره اسناد طبقهبندیشده سخن گفته و دوم اینکه روایت ارائهشده از سوی او، از نظر صداوسیما ناقص و مخدوش بوده است.
نبویان چه ادعاهایی را به رهبری نسبت داد؟
نبویان در برنامه زنده شبکه خبر گفت آمریکا ابتدا طرحی ۱۵ مادهای را از طریق پاکستان به ایران ارائه کرده بود که رهبر جمهوری اسلامی آن را رد کرده است.
به گفته او، پس از آن، مقامهای ایرانی طرحی ۱۷ مادهای تهیه و برای رهبر جمهوری اسلامی ارسال کردند و او نیز در حاشیه این طرح، پاسخی سهصفحهای نوشته است.
نبویان مدعی شد این پاسخ در ۱۵ فروردین نوشته شده و در آن، اصل مذاکره با آمریکا با رعایت ۱۱ شرط «بلامانع» دانسته شده است. او همچنین گفت سفر هیئت ایرانی به پاکستان در ۲۱ فروردین، شش روز پس از صدور این نظر انجام شده است.
بر اساس روایت نبویان، رهبر جمهوری اسلامی تأکید کرده بود پرونده هستهای نباید محور مذاکره باشد و گفتوگوها باید بر موضوعاتی مانند حاکمیت ایران بر تنگه هرمز، دریافت عوارض از کشتیهای عبوری، آزادسازی اموال بلوکهشده، رفع تحریمها و دریافت غرامت متمرکز شود.
او همچنین ادعا کرد رهبر جمهوری اسلامی خواستار آغاز فوری دریافت عوارض از تنگه هرمز شده و تأکید کرده است درآمد حاصل از آن باید به خانوادههای شهدا و مردمی اختصاص یابد که اموالشان در جنگ آسیب دیده است.
نبویان گفت در طرح ۱۷ مادهای ارائهشده به رهبری، تضمین معتبری وجود نداشته است. به گفته او، مذاکرهکنندگان ایرانی که محمدباقر قالیباف در رأس آنها قرار داشته، تضمین شورای امنیت سازمان ملل را مطرح کرده بودند، اما رهبر جمهوری اسلامی پاسخ داده بود شورای امنیت تضمین قابلاعتمادی نیست و تجربه برجام این مسئله را ثابت کرده است.
ادعای دستور توقف مذاکرات
مهمترین بخش سخنان نبویان، ادعای او درباره مخالفت رهبری با نتیجه مذاکرات پاکستان بود.
او گفت پس از این مذاکرات، رهبر جمهوری اسلامی در نامهای دوصفحهای خطاب به مذاکرهکنندگان پرسیده است چرا شروط تعیینشده را رعایت نکردهاند.
نبویان این جمله را نیز به رهبری نسبت داد: «آنچه در مذاکرات پاکستان رقم خورده، با آنچه قرار بود انجام شود و شرط مشروعیت مذاکرات بود، تفاوت اساسی دارد.»
او سپس مدعی شد رهبر جمهوری اسلامی دستور داده مذاکرات متوقف شود.
به گفته نبویان، رهبری در این نامه دو بار تأکید کرده بود تیم ایرانی حق مذاکره درباره موضوع هستهای را ندارد و مذاکرات باید صرفاً برای پایان جنگ، دریافت غرامت و تأمین منافع اقتصادی ایران انجام شود.
نبویان همچنین گفت رهبر جمهوری اسلامی تأکید کرده است ایران برای مذاکره «نه عجله دارد و نه اجبار».
او مدعی شد شورای عالی امنیت ملی پس از این نامه نکاتی را مطرح کرده و رهبری نیز در پاسخ دیگری، به تاریخ چهارم اردیبهشت، گفته است ایران در پرونده هستهای یا باید به پیروزی برسد و آمریکا حق غنیسازی اورانیوم را به رسمیت بشناسد، یا موضوع هستهای برای همیشه از دستور کار مذاکرات خارج شود.
نبویان در ادامه با لحنی کنایهآمیز به مقامهایی اشاره کرد که گفتهاند برای مذاکرات مجوز گرفتهاند و روایت خود را نشانهای از نادرستی این ادعا دانست.
تنگه هرمز؛ ادعای انحصار حاکمیت ایران
نبویان بخش دیگری از سخنان خود را به تنگه هرمز اختصاص داد.
او مدعی شد رهبر جمهوری اسلامی چندین بار بر حاکمیت ایران بر تنگه هرمز و دریافت عوارض از کشتیها تأکید کرده و گفته است اگر آمریکا میخواهد فشار از گلویش برداشته شود، باید پیششرطهایی را بپذیرد که در رأس آنها پرداخت غرامت قرار دارد.
به روایت نبویان، در یکی از نامهها از مقامهای شورای عالی امنیت ملی خواسته شده بود «انحصار مدیریت تنگه هرمز» را در اختیار بگیرند؛ تفسیری که در صورت صحت، به معنای نادیدهگرفتن نقش عمان در مدیریت آبراه و ایجاد ادعایی فراتر از چارچوبهای شناختهشده حقوقی است.
او همچنین گفت در نامه مورد اشاره تأکید شده بود اخذ مجوز برای دریافت عوارض از تنگه هرمز نباید درگیر پیچیدگیهای اداری شود. نبویان این بخش را چنین تفسیر کرد که برای دریافت این عوارض حتی نیازی به تصویب مجلس وجود ندارد.
در همین بخش بود که پخش برنامه قطع شد.
واکنش نبویان پس از قطع برنامه
نبویان پس از قطع برنامه در حساب کاربری خود در شبکه ایکس نوشت که در شبکه خبر مشغول توضیح «چرایی مخالفت رهبری با تفاهم یادداشت ایران و آمریکا» بوده، اما سخنانش بهصورت ناقص رها شده است.
او افزود بخش مهم سخنانش بررسی متن یادداشت تفاهم بوده که به گفته او، علت مخالفت رهبری را روشنتر میکرد.
این نوشته نشان داد نبویان نهتنها از سخنان خود عقبنشینی نکرده، بلکه مدعی است روایتش از موضع واقعی رهبر جمهوری اسلامی ناقص باقی مانده و اگر اجازه ادامه برنامه داده میشد، انتقادهای شدیدتری از تفاهمنامه مطرح میکرد.
صداوسیما چه گفت؟
روابط عمومی معاونت سیاسی صداوسیما در واکنش به این اتفاق اعلام کرد اظهارات مهمان برنامه و اشاره ناقص و مخدوش او به اسناد طبقهبندیشده و مکاتبات مسئولان عالی کشور، تخلف قانونی و مستوجب پیگرد قضایی است.
در این اطلاعیه آمده است صداوسیما پیگیریهای لازم را در دستور کار قرار خواهد داد.
شبکه خبر همچنین بابت بیتوجهی مهمان برنامه به قواعد اخلاقی و الزامات پخش زنده ابراز تأسف کرد و اعلام کرد استعفای مدیرکل مربوط پذیرفته شده است.
بر اساس این اطلاعیه، برخوردهای انضباطی دیگری نیز به دلیل سهلانگاری در مدیریت حرفهای برنامه انجام خواهد شد.
شدت واکنش صداوسیما قابل توجه است. رسانهای که خود میزبان نبویان بود، در فاصلهای کوتاه اظهارات او را ناقص و مخدوش خواند، از احتمال پیگرد قضایی سخن گفت و یک مدیر را نیز برکنار کرد.
آیا ادعاهای نبویان موضع رسمی رهبری است؟
تا زمان انتشار این گزارش، دفتر رهبر جمهوری اسلامی یا دیگر نهادهای رسمی، متن کامل نامههایی را که نبویان از آنها سخن گفته منتشر نکردهاند.
به همین دلیل، نمیتوان مشخص کرد نقلقولهای او تا چه اندازه دقیق، کامل و منطبق با متن اصلی بوده است.
حتی اطلاعیه صداوسیما نیز بر «ناقص و مخدوش» بودن اشارههای نبویان تأکید کرده است. این تعبیر میتواند به معنای تقطیع نامهها، حذف بخشهایی از مکاتبات یا ارائه تفسیری یکجانبه از مجموعهای از اسناد باشد.
از سوی دیگر، خود نبویان نیز اذعان کرده که چندین نامه و پاسخ در مقاطع مختلف میان رهبری، شورای عالی امنیت ملی و مذاکرهکنندگان ردوبدل شده است. بنابراین جداکردن چند جمله از این مکاتبات، بدون انتشار متن کامل، امکان فهم زمینه، ترتیب زمانی و تغییر مواضع را از مخاطب میگیرد.
در نتیجه، آنچه فعلاً در دسترس است، نه «متن موضع رهبری»، بلکه روایت محمود نبویان از بخشی از اسناد محرمانه است؛ روایتی که صداوسیما آن را مخدوش دانسته است.
نبویان چگونه به اسناد محرمانه دسترسی داشت؟
یکی از مهمترین پرسشهای این ماجرا، نحوه دسترسی یک نماینده مجلس به نامههای دارای طبقهبندی بالا است.
نبویان نگفت این اسناد را از چه مسیر قانونی دریافت کرده، آیا در جایگاه نمایندگی یا عضویت در کمیسیون امنیت ملی مجاز به مشاهده آنها بوده و مهمتر از همه، آیا اجازه داشته محتوای آنها را در رسانه عمومی منتشر کند یا نه.
واکنش صداوسیما نشان میدهد حتی اگر دسترسی او به اسناد قانونی بوده باشد، قرائت آنها روی آنتن زنده مجاز نبوده است.
این نخستین بار نیست که اطلاعات محرمانه مذاکرات یا جلسات امنیتی از سوی چهرههای سیاسی نزدیک به جریان تندرو منتشر میشود.
اما این بار، مسئله فقط افشای جزئیات مذاکرات نبود؛ نبویان متنهایی را به رهبر جمهوری اسلامی نسبت داد و از آنها برای اثبات مخالفت رهبری با سیاست رسمی دولت و تیم مذاکرهکننده استفاده کرد.
چرا درست پیش از مذاکرات ژنو؟
زمان انتشار این ادعاها نیز اهمیت دارد.
نبویان سخنان خود را در شرایطی مطرح کرد که تیم مذاکرهکننده ایران عازم ژنو بود و گفتوگو درباره اجرای تفاهمنامه ایران و آمریکا در مرحلهای حساس قرار داشت.
رسانههای نزدیک به جریان تندرو بلافاصله بخشهایی از صحبتهای او را بازنشر کردند و مدعی شدند تیم مذاکرهکننده برخلاف نظر رهبری عمل کرده است.
از این منظر، سخنان نبویان صرفاً افشای یک سند نبود؛ مداخلهای سیاسی در روند مذاکرات و تلاشی برای زیر سؤال بردن مشروعیت تیم مذاکرهکننده به شمار میرفت.
او با استناد گزینشی به نامههای محرمانه، این تصور را ایجاد کرد که دولت، شورای عالی امنیت ملی و مذاکرهکنندگان، شروط رهبری را نادیده گرفته و درباره موضوعی مذاکره کردهاند که اجازه ورود به آن را نداشتهاند.
اما بدون انتشار کامل اسناد و مشخصشدن پاسخهای بعدی رهبری، صحت چنین نتیجهگیریای قابل تأیید نیست.
چه ابهامهایی باقی مانده است؟
پس از این جنجال، چند پرسش اساسی همچنان بدون پاسخ مانده است:
نبویان این اسناد را از کجا به دست آورده بود؟ آیا اجازه قرائت آنها را داشت؟ کدام بخشهای نامهها را حذف کرد؟ آیا پس از نامههای مورد اشاره، مجوز یا دستور تازهای صادر شده بود؟ چرا صداوسیما اظهارات او را «ناقص و مخدوش» نامید؟ و آیا نهادهای قضایی یا امنیتی واقعاً پروندهای درباره افشای اسناد طبقهبندیشده تشکیل خواهند داد؟
همچنین باید روشن شود آیا دفتر رهبری، شورای عالی امنیت ملی یا اعضای تیم مذاکرهکننده، روایت نبویان را تأیید یا تکذیب خواهند کرد.
تا زمانی که متن کامل مکاتبات منتشر نشود، نمیتوان ادعاهای نبویان را بهعنوان موضع قطعی رهبر جمهوری اسلامی پذیرفت.
ماجرای نبویان از یک حضور جنجالی تلویزیونی فراتر رفته است. یک نماینده مجلس روی آنتن زنده، بخشهایی از اسناد طبقهبندیشده را خوانده، دیدگاههایی حساس را به رهبری نسبت داده و تیم مذاکرهکننده را به بیاعتنایی به شروط او متهم کرده است.
صداوسیما نیز برخلاف معمول، بلافاصله از مهمان خود فاصله گرفته، اظهارات او را ناقص و مخدوش خوانده و از پیگرد قضایی سخن گفته است.
بنابراین پاسخ به این پرسش که «ماجرای ادعاهای جنجالی نبویان منتسب به رهبری چیست؟» این است: نبویان با قرائت گزینشی بخشهایی از نامههای محرمانه، مدعی شده رهبر جمهوری اسلامی با مذاکره هستهای، متن تفاهمنامه و نتیجه گفتوگوهای پاکستان مخالف بوده و حتی دستور توقف مذاکرات را داده است؛ اما متن کامل این نامهها منتشر نشده، هیچ مرجع رسمی روایت او را تأیید نکرده و صداوسیما نیز آن را ناقص، مخدوش و تخلفآمیز دانسته است.
آنچه در حال حاضر قطعی است، نه محتوای ادعاهای نبویان، بلکه وقوع یک افشای کمسابقه روی آنتن زنده و آغاز مناقشهای تازه بر سر حدود دسترسی، محرمانگی اسناد و استفاده سیاسی از نام و مواضع رهبری است.
این نبویان رو بگیرید یه مدت اویزونش کنید حساب کار دست بقیشونم بیاد این جبهه پایداری که خودشونو و منافع خودشونو از مردم کشور وحتی رهبری هم بالا تر میدونن اینا باید از سیاست ایران حذف شن یا اینا ملت وایرانو به ناکجا اباد میبرن 
