محمدجواد حقشناس: مهمترین چالش ایران پس از توافق، حکمرانی است نه دیپلماسی
رویداد۲۴| محمدجواد حقشناس فعال سیاسی اصلاح طلب در یادداشتی با عنوان «هنر حکمرانی پس از توافق اسلامآباد» که روزنامه اعتماد منتشر کرد، به الزامات سیاسی، اقتصادی و اجتماعی دوران پس از توافق احتمالی پرداخت و نوشت: «اگر توافق اسلامآباد به سرانجام برسد و به توافقی پایدار و قابل اجرا تبدیل شود، مهمترین چالش ایران دیگر دستیابی به توافق نخواهد بود، بلکه بهرهگیری از فرصتهایی خواهد بود که این توافق میتواند در برابر کشور بگشاید.»
وی با اشاره به تجربه کشورهای مختلف پس از جنگها و بحرانهای بزرگ تأکید کرد: «میان توافق و توسعه، حلقهای تعیینکننده وجود دارد که نام آن "حکمرانی" است» و افزود اهمیت یک توافق «نه فقط در مفاد آن، بلکه در کیفیت بهرهگیری از فرصتهایی است که در اختیار کشورها قرار میدهد.»
حقشناس با اشاره به مشکلات سالهای اخیر کشور از جمله تحریمها، تورم، کاهش قدرت خرید، افت سرمایهگذاری و مهاجرت نخبگان نوشت: «جامعه ایران در بزنگاههای حساس، ظرفیت کمنظیر خود برای تابآوری و حفظ انسجام ملی را نشان داده است.»
او در بخش دیگری از این یادداشت تأکید کرد: «شاید بزرگترین درس سالهای اخیر این باشد که مهمترین منبع قدرت ایران نه صرفاً در حوزه نظامی و امنیتی، بلکه در سرمایه اجتماعی و توان ملی ایرانیان نهفته است.»
این فعال سیاسی اصلاحطلب همچنین هشدار داد: «بزرگترین خطر پیش روی ایران پس از توافق، شکست توافق نیست، بلکه تکرار خطاهای گذشته است.» به اعتقاد او، اگر فرصتهای جدید به اصلاح ساختارهای اقتصادی، کاهش فساد، افزایش مشارکت نخبگان و کاهش شکاف میان دولت و ملت منجر نشود، حتی موفقترین توافقها نیز نمیتوانند کشور را وارد مسیر توسعه پایدار کنند.
حقشناس با تأکید بر ضرورت مبارزه با فساد و رانت نوشت: «هنر حکمرانی پس از توافق در آن است که از فرصت پیشآمده برای بازسازی اعتماد عمومی استفاده شود» و افزود «مبارزه سازمانیافته، شفاف و بدون تبعیض با فساد و رانت باید به یکی از نخستین اولویتهای کشور تبدیل شود.»
وی همچنین بر ضرورت استفاده از ظرفیت ایرانیان خارج از کشور تأکید کرد و نوشت: «میلیونها ایرانی در عرصههای علمی، اقتصادی، فناورانه و مدیریتی در سراسر جهان حضور دارند. آنان نه رقیب کشور، بلکه بخشی از سرمایه ملی ایرانند.»
حقشناس در ادامه، مشارکت بیشتر دانشگاهیان، کارآفرینان، نهادهای مدنی و احزاب سیاسی را از الزامات حکمرانی توسعهگرا دانست و تصریح کرد: «پیچیدگی مسائل امروز ایران نه با شیوههای سنتی اداره کشور و نه با دوپارهسازی و دوقطبیکردن جامعه قابل حل است.»
او همچنین با اشاره به ضرورت پاسخگویی در نظام حکمرانی نوشت: «جامعه امروز ایران بیش از هر زمان دیگری خواهان شفافیت و آگاهی از فرآیندهای تصمیمسازی است» و تأکید کرد: «در حکمرانی توسعهگرا، قدرت و مسئولیت از یکدیگر جداییناپذیرند.»
حقشناس در بخش پایانی یادداشت خود مدعی شد: «ایران در آستانه ورود به مرحلهای تازه از حیات سیاسی و اجتماعی خود قرار گرفته است؛ مرحلهای که میتوان آن را آغاز "جمهوری سوم" نامید.»
وی در پایان خاطرنشان کرد: «توافق اگر حاصل شود، تنها یک فرصت خواهد بود، نه معجزه و نه تضمین موفقیت» و افزود: «آزمون اصلی از روز پس از توافق آغاز میشود.» به گفته او، موفقیت ایران در گرو آن است که این فرصت تاریخی به «توسعه اقتصادی، عدالت اجتماعی، افزایش آزادیهای قانونی، ارتقای کیفیت زندگی و تقویت جایگاه ایران در منطقه و جهان» تبدیل شود.
