چه کسانی برای مذاکرات ایران و آمریکا به سوئیس رفتند؟
رویداد۲۴ | سوئیس بار دیگر به محل یکی از مهمترین مذاکرات سیاسی جهان تبدیل شده است؛ مذاکراتی که قرار است درباره نحوه اجرای تفاهم مقدماتی ایران و آمریکا و مسیر رسیدن به یک توافق نهایی در مدت ۶۰ روز تصمیمگیری کند.
قرار بود مراسم رسمی امضای تفاهم ایران و آمریکا روز جمعه در ژنو برگزار شود. این تفاهم که با میانجیگری پاکستان و قطر شکل گرفت، شامل توقف فوری درگیریها در جبهههای مختلف، آغاز یک دوره ۶۰ روزه برای مذاکرات نهایی و تعیین تکلیف موضوعاتی مانند تنگه هرمز، تحریمها و برنامه هستهای ایران است.
با این حال، به دلیل اختلافها درباره ادامه حملات اسرائیل در لبنان و نحوه اجرای تعهدات طرفین، مراسم اولیه به تعویق افتاد و مذاکرات با چند روز تأخیر در سوئیس آغاز شد.
چه کسانی از ایران رفتند؟
بیشتر بخوانید:
بورگناشتوک کجاست؟ | امضای توافق تاریخی ایران و آمریکا با نمای دریاچه لوسرن
چرا نشست ایران و آمریکا در سوئیس لغو شد؟
بر اساس گزارش رسانههای ایرانی، محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، ریاست هیئت مذاکرهکننده ایران را بر عهده دارد.
حضور قالیباف در رأس هیئت از آن جهت اهمیت دارد که او در مذاکرات پیشین در پاکستان نیز یکی از چهرههای اصلی طرف ایرانی بود و نامش پای نسخهای از تفاهم مقدماتی قرار گرفته است.
سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه، دیگر مقام ارشد حاضر در هیئت ایران است. عراقچی مسئولیت مذاکرات دیپلماتیک و سیاسی را بر عهده دارد و حضور او نشان میدهد وزارت خارجه همچنان نقش محوری در ادامه گفتوگوها خواهد داشت.
علی باقری کنی، معاون بینالملل دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی، نیز در این هیئت حضور دارد. باقری پیشتر معاون سیاسی وزارت خارجه و مذاکرهکننده ارشد هستهای ایران بود و تجربه طولانی در مذاکرات با کشورهای غربی دارد.
عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی، یکی دیگر از اعضای هیئت است. حضور همتی احتمالاً به موضوعات مالی توافق، رفع یا تعلیق تحریمها، آزادسازی داراییهای مسدودشده ایران و نحوه نقلوانتقال درآمدهای نفتی مربوط میشود.
حمید بورد، معاون وزیر نفت و مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران، نیز به سوئیس رفته است. حضور او نشان میدهد فروش نفت، صادرات انرژی، محدودیتهای دریایی و آینده تردد نفتکشها از تنگه هرمز از موضوعات اصلی گفتوگوها خواهد بود.
کاظم غریبآبادی، معاون حقوقی و بینالملل وزارت خارجه، از دیگر اعضای هیئت ایران است. او سابقه نمایندگی ایران در سازمانهای بینالمللی در وین و مشارکت در مذاکرات هستهای و حقوقی را دارد و احتمالاً در تنظیم متنهای حقوقی و سازوکارهای تضمین توافق نقش خواهد داشت.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه، نیز هیئت ایرانی را همراهی میکند. او علاوه بر حضور در مذاکرات، مسئولیت اطلاعرسانی و اعلام مواضع رسمی هیئت ایرانی را بر عهده دارد.
در فهرست رسمی منتشرشده از اعضای هیئت مذاکرهکننده ایران نامی از رحیم زارع، نماینده مجلس و عضو کمیسیون برنامه و بودجه، دیده نمیشود اما زارع روز گذشته در اینستاگرام خود تصویری منتشر کرد که تشان می دهد او نیز به همراه هیات ایرانی در ژنو حاضر شده است.
زارع در روزهای اخیر درباره توافق ایران و آمریکا موضعگیری کرده و گفته است این توافق با راهبرد مقاومت در تضاد نیست.
در تصاویر منتشر شده از هواپیمای هیات ایرانی، تصویر ابوالفضل عمویی، دستیار ویژه رئیس مجلس شورای اسلامی در امور بینالملل هم دیده می شود.
چه کسانی از آمریکا رفتند؟
در طرف آمریکایی، جیدی ونس، معاون رئیسجمهوری آمریکا، ارشدترین مقام حاضر در مذاکرات است.
ونس در مراحل گذشته نیز یکی از چهرههای اصلی مذاکرات با ایران بود و گزارشها حاکی از آن است که نسخهای از تفاهم مقدماتی را پیشتر بهصورت الکترونیکی امضا کرده بود.
دونالد ترامپ ابتدا گفته بود ممکن است شخصاً در مراسم امضای ژنو شرکت کند، اما در نهایت به سوئیس نرفت و ونس را بهعنوان نماینده ارشد دولت آمریکا فرستاد.
استیو ویتکاف، فرستاده ویژه کاخ سفید، نیز در مذاکرات حضور دارد. ویتکاف در ماههای گذشته نقش مهمی در تماسهای غیرمستقیم و مستقیم با ایران داشته و یکی از مذاکرهکنندگان اصلی آمریکا در پروندههای منطقهای محسوب میشود.
جرد کوشنر، داماد و مشاور نزدیک ترامپ، دیگر عضو هیئت آمریکایی است. او پیشتر نیز در مذاکرات خاورمیانه و طراحی توافقهای منطقهای دولت ترامپ نقش داشته است.
بر اساس گزارشهای موجود، مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، در هیئت حاضر در سوئیس نیست و ریاست تیم آمریکایی را جیدی ونس بر عهده دارد.
چه کسانی از پاکستان رفتند؟
پاکستان یکی از دو میانجی اصلی تفاهم ایران و آمریکا بوده است و مقامهای ارشد این کشور نیز برای ادامه مذاکرات به سوئیس رفتهاند.
شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، ارشدترین مقام پاکستانی حاضر در گفتوگوهاست. او نخستین مقام رسمی بود که دستیابی ایران و آمریکا به توافق مقدماتی را اعلام کرد.
عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، نیز در مذاکرات حضور دارد. نقش منیر در مذاکرات قبلی اسلامآباد نشان داد ارتش پاکستان در کنار دولت غیرنظامی این کشور، نقشی مستقیم در میانجیگری میان تهران و واشنگتن ایفا میکند.
در مذاکرات پیشین، اسحاق دار، وزیر خارجه پاکستان، نیز از مقامهای فعال در روند میانجیگری بود؛ با این حال، گزارشهای جدید بیش از همه بر حضور شهباز شریف و عاصم منیر در سوئیس تأکید دارند.
قطر نیز در کنار پاکستان در شکلگیری تفاهم نقش داشته و مقامها و میانجیهای قطری در مذاکرات حضور دارند، اما فهرست کامل اعضای هیئت قطری بهطور رسمی منتشر نشده است.
موضوع مذاکرات سوئیس چیست؟
برخلاف مراسمی که ابتدا بهعنوان «امضای توافق صلح» معرفی شده بود، نشست سوئیس بیشتر بر اجرای تفاهم مقدماتی و آغاز مذاکرات فنی و سیاسی تمرکز دارد.
اسماعیل بقایی گفته است سفر هیئت ایران لزوماً به معنای آغاز مرحله دوم مذاکرات برای توافق نهایی نیست و تهران پیش از هر چیز خواستار اجرای تعهدات طرف مقابل است.
ایران میگوید آمریکا باید تعهدات خود درباره پایان محاصره دریایی، کاهش محدودیتهای اقتصادی و جلوگیری از ادامه حملات اسرائیل در لبنان را عملی کند.
آمریکا نیز بازگشایی کامل تنگه هرمز، عبور آزاد کشتیها و ورود به مذاکرات درباره برنامه هستهای ایران را در اولویت قرار داده است.
حضور رئیس بانک مرکزی و مدیرعامل شرکت ملی نفت در هیئت ایران نشان میدهد بخش مهمی از مذاکرات درباره پول، نفت، تحریمها و دسترسی ایران به درآمدهای خارجی خواهد بود.
حضور مقامهای امنیتی و سیاسی نیز بیانگر آن است که موضوع لبنان، ضمانت آتشبس و سازوکار جلوگیری از ازسرگیری جنگ، همچنان یکی از محورهای اصلی گفتوگوهاست.
