خانیکی: پایان بد جنگ از خود جنگ خسارتبارتر است | مردم توافق و ادامه مذاکرات را میخواهند
رویداد۲۴| هادی خانیکی، عضو هیأت علمی گروه علوم ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی، با هشدار نسبت به پیامدهای تداوم وضعیت «نه جنگ، نه صلح» تأکید کرد که خسارتبارتر از خود جنگ، پایان بد آن است. او با اشاره به نتایج برخی پیمایشهای اجتماعی گفت اکثریت مردم، ادامه مذاکرات و دستیابی به توافق را بهترین راه مواجهه با شرایط کنونی میدانند و خواستار رفع تحریمها و اصلاحات در داخل کشور هستند.
خانیکی در نشستی با فعالان مدنی با عنوان «آسیبهای وضعیت نه جنگ و نه صلح» با اشاره به شرایط کنونی کشور اظهار کرد: امروز ایران در یکی از حساسترین مقاطع تاریخی خود قرار دارد و برای ترسیم آینده باید مشخص شود جامعه و حاکمیت در برابر چه انتخابهایی قرار دارند.
وی سه سناریوی پیش روی کشور را تشریح کرد و گفت: نخست، تداوم وضعیت مبهم و ناپایداری است که نه جنگ محسوب میشود و نه صلح. به گفته او، این وضعیت از منظر آیندهپژوهی بدترین سناریو است؛ زیرا هیچ چشمانداز روشنی برای آینده ترسیم نمیکند. سناریوی دوم بازگشت به جنگ است؛ جنگی که میتواند ابعاد ویرانگرتری نسبت به درگیریهای اخیر پیدا کند. سناریوی سوم نیز تلاش آگاهانه برای خروج از وضعیت جنگی و حرکت به سمت توافق و صلح پایدار است.
توافق؛ راهی برای عبور از بحران
این استاد دانشگاه با تأکید بر اینکه دستیابی به توافق صرفاً یک آرزو نیست، گفت جوامع مختلف بارها نشان دادهاند که میتوانند از دل بحرانها فرصتهایی برای بازسازی و توسعه خلق کنند.
او افزود: «جنگها خسارتبار هستند، اما خسارتبارتر از جنگ، پایان بد جنگهاست.» به گفته خانیکی، مهمترین پرسش امروز این است که چگونه میتوان به گذار از شرایط بحرانی کنونی کمک کرد و مسیر توافقی را شکل داد که آغازگر دورهای تازه برای توسعه و بازسازی کشور باشد.
جامعه ایران تغییر کرده است
خانیکی با اشاره به تحولات اجتماعی سالهای اخیر تأکید کرد که جامعه ایران امروز با جامعه دوران انقلاب، جنگ یا حتی اصلاحات تفاوتهای اساسی دارد و نمیتوان با نسخههای قدیمی به استقبال مسائل جدید رفت.
وی گفت: تحولات فناوری، گسترش ارتباطات و تغییر مطالبات اجتماعی، واقعیتهای تازهای را پیش روی کشور قرار داده است و سیاستگذاران باید این تغییرات را به رسمیت بشناسند. او همچنین بر ضرورت عبور از نگاههای کلیشهای و ارائه راهحلهای مسئلهمحور برای شرایط جدید تأکید کرد.
افزایش نگرانیها در کنار رشد همبستگی ملی
این جامعهشناس با استناد به دادههای اجتماعی مربوط به ماههای اخیر گفت که جنگ و تنشهای منطقهای موجب افزایش خشم، اضطراب و نگرانی مردم نسبت به آینده شده است. با این حال، برخی شاخصهای مثبت نیز در جامعه مشاهده میشود.
به گفته خانیکی، احساس افتخار به ایرانی بودن در ماههای اخیر افزایش یافته و در برخی پیمایشها به بیش از ۸۰ درصد رسیده است. همچنین تمایل به مهاجرت نسبت به ماههای قبل از جنگ کاهش یافته و میزان حمایت از دولت و شخص رئیسجمهور نیز رشد داشته است.
مردم چه میخواهند؟
خانیکی با اشاره به نتایج نظرسنجیها گفت که همچنان بیش از نیمی از مردم احتمال وقوع دوباره جنگ را بیشتر از دستیابی به توافق میدانند. با این حال، هنگامی که از آنها درباره بهترین راه مواجهه با شرایط فعلی پرسیده میشود، بیشترین پاسخها به گزینه «تلاش برای توافق و ادامه مذاکرات» اختصاص دارد.
وی افزود: در موضوع پایان جنگ نیز رفع تحریمها، آزادسازی داراییهای ایران، تضمین حاکمیت کشور بر تنگه هرمز، حفظ حق استفاده صلحآمیز از فناوری هستهای و تضمین عدم حمله مجدد، از مهمترین مطالبات مردم عنوان شده است.
مطالبه اصلاحات در کنار دیپلماسی
عضو هیأت علمی دانشگاه علامه طباطبایی با اشاره به نتایج پیمایشهای اجتماعی گفت که نزدیک به ۷۰ درصد جامعه انتظار دارند حاکمیت در داخل کشور دست به اصلاحات بزند.
او تأکید کرد: برای افزایش تابآوری جامعه و عبور از شرایط کنونی، کاهش تبعیض و نارضایتیهای اجتماعی در کنار تقویت دیپلماسی و استفاده از ظرفیتهای سیاسی کشور ضروری است.
خانیکی در پایان با تأکید بر ضرورت دور کردن سایه جنگ از سر کشور گفت: «امروز مهمترین وظیفه، تقویت گفتمانی است که به صلح، اصلاح و عبور از بحران منجر شود؛ چراکه آینده ایران بیش از هر زمان دیگری به تصمیمهای امروز گره خورده است.»
