عقبنشینی صداوسیما؛ چرا مصاحبه کامل قالیباف یک شب دیرتر پخش شد؟
رویداد۲۴| گاهی یک تصمیم رسانهای، بیش از هزاران دقیقه برنامه زنده درباره سازوکار تصمیمگیری در یک سازمان حرف میزند. ماجرای گفتوگوی محمدباقر قالیباف با صداوسیما نیز از همین جنس است. مصاحبهای که سهشنبه شب در میانه راه متوقف شد و موجی از انتقاد را برانگیخت، چهارشنبه شب بدون حذف همان بخشهای جنجالی دوباره روی آنتن رفت؛ اتفاقی که نه تنها پرسشهای قبلی را از بین نبرد، بلکه سؤال تازهای را پیش کشید: اگر قرار بود این بخشها نهایتاً پخش شوند، اصلاً چرا در شب نخست حذف شدند؟
آنچه در فاصله این دو شب رخ داد، صرفاً یک تغییر در کنداکتور نبود؛ بلکه عقبنشینی رسانهای سازمانی بود که ابتدا حاضر نشد درباره علت توقف مصاحبه توضیح روشنی بدهد و پس از بالا گرفتن اعتراضها، ناچار شد همان گفتوگو را به طور کامل در اختیار مخاطبان قرار دهد.
از «سانسور» تا «مشکل فنی»؛ روایتهای متناقض
پس از قطع ناگهانی برنامه، مرکز رسانه مجلس اعلام کرد گفتوگو از ابتدا ضبطی بوده و بیش از دو ساعت قبل از پخش در اختیار صداوسیما قرار گرفته است؛ بنابراین، برخلاف تصور اولیه، موضوع به پخش زنده یا کمبود زمان ارتباطی نداشت. این مرکز همچنین تأکید کرد اگر قرار بر حذف بخشی از مصاحبه بوده، عرف حرفهای ایجاب میکرد این موضوع با مجلس هماهنگ شود.
در مقابل، صداوسیما ابتدا این ادعا را مطرح کرد که برنامه در دو بخش تهیه شده و قسمت دوم شب بعد پخش خواهد شد. اما ساعاتی بعد، روایت دیگری نیز مطرح شد؛ اینکه فایل ضبطی دچار اشکال بوده و به همین دلیل ادامه برنامه متوقف شده است. همین تغییر روایتها باعث شد منتقدان بپرسند اگر واقعاً مشکل صرفاً فنی بوده، چرا از همان ابتدا توضیح شفافی به مخاطبان داده نشد؟
مصاحبه دوباره پخش شد اما ماجرا تمام نشد
پخش نسخه کامل مصاحبه اگرچه بخشی از التهاب ایجادشده را کاهش داد، اما اصل ماجرا را تغییر نداد. آنچه در حافظه افکار عمومی ثبت شده، نه فقط محتوای سخنان قالیباف، بلکه تصمیم اولیه برای متوقف کردن برنامه است؛ تصمیمی که در فضای رسانهای امروز، ظرف چند دقیقه به موضوع بحث شبکههای اجتماعی و رسانهها تبدیل شد.
در واقع، حتی اگر فرض صداوسیما درباره بروز اشکال فنی را بپذیریم، نحوه مدیریت بحران رسانهای محل سؤال باقی میماند. در رسانههای حرفهای، وقتی برنامهای به دلیل نقص فنی متوقف میشود، معمولاً همان لحظه برای مخاطب توضیح داده میشود؛ نه اینکه پس از شکلگیری موجی از گمانهزنیها، روایتهای متفاوت درباره علت ماجرا مطرح شود.
هزینهای فراتر از یک مصاحبه
آنطور که مرکز رسانه مجلس اعلام کرد ه بود بخشهای پخشنشده شامل موضوعاتی، چون پاسخ به ادعاها درباره بازرسی از مراکز هستهای، جزئیات پیگیری آزادسازی اموال بلوکهشده ایران، اعتبار پیشبینیشده برای بازسازی و برخی توضیحات درباره تفاهم اخیر ایران و آمریکا بوده است. همین موضوع باعث شد فرضیه حذف آگاهانه بخشهای حساس گفتوگو در فضای رسانهای مطرح شود.
اکنون اگرچه آن بخشها نیز روی آنتن رفتهاند، اما این پرسش همچنان پابرجاست که چرا سازمانی که از ابتدا نسخه کامل مصاحبه را در اختیار داشت، اجازه داد چنین بحرانی شکل بگیرد.
شاید مهمترین پیام این ماجرا نه درباره قالیباف، بلکه درباره خود صداوسیما باشد. رسانهای که در سالهای اخیر بارها به جانبداری سیاسی متهم شده، این بار با تصمیمی که بعداً ناچار به اصلاح آن شد، بیش از هر چیز به اعتبار حرفهای خود آسیب زد.
در نهایت، انتشار کامل مصاحبه را میتوان عقبنشینی از یک تصمیم پرهزینه دانست؛ تصمیمی که شاید توانست برای چند ساعت از انتشار بخشی از سخنان رئیس مجلس جلوگیری کند، اما در مقابل، پرسش بزرگتری را در افکار عمومی به جا گذاشت: اگر قرار بود همه چیز در نهایت پخش شود، چرا اصلاً آنتن قطع شد؟
