نقشه آمریکا و بریتانیا برای هرمز؛ ائتلاف دریایی علیه ایران در راه است؟
رویداد۲۴| تنش میان ایران و آمریکا در روزهای اخیر وارد مرحلهای شده که دیگر تنها به حملات هوایی و موشکی محدود نیست. حالا آبهای دریای عمان و تنگه هرمز به صحنه تازه تقابل دو طرف تبدیل شده است؛ جایی که هر حرکت یک نفتکش میتواند به یک بحران سیاسی و امنیتی جدید منجر شود.
یک مقام آمریکایی به خبرگزاری رویترز گفته است نیروهای این کشور نفتکش «امتی لاوین» را در دریای عمان متوقف کردهاند. به گفته این مقام، این کشتی در تلاش بوده محاصره دریایی بنادر ایران را نقض کند. گزارشهای دیگر حاکی از آن است که آمریکا برای متوقف کردن کشتی، موتورخانه آن را هدف قرار داده است.
این حادثه هنوز با جزئیات کامل از سوی ارتش آمریکا توضیح داده نشده و درباره تلفات احتمالی نیز اطلاعات رسمی منتشر نشده است، اما وقوع آن نشان میدهد سیاست فشار دریایی واشنگتن علیه ایران وارد مرحله عملیاتیتری شده است.
آمریکا به دنبال بستن مسیرهای دور زدن تحریمها
اقدام علیه نفتکش لاوین در شرایطی رخ داده که آمریکا تلاش دارد مسیرهای صادرات و واردات دریایی ایران را محدود کند. واشنگتن استدلال میکند این اقدامات برای جلوگیری از انتقال منابع مرتبط با جنگ و حفظ امنیت کشتیرانی انجام میشود.
اما از نگاه تهران، چنین اقداماتی مصداق محاصره اقتصادی و نظامی است. ایران پیشتر نیز اعلام کرده بود که امنیت کشتیرانی در منطقه نباید به ابزار فشار سیاسی تبدیل شود.
در همین چارچوب، غلامحسین درزی، سفیر و معاون نمایندگی ایران در سازمان ملل، در نامهای به شورای امنیت، حمله آمریکا به دو شناور ایرانی «ناجی-۱۵» و «ناجی-۱۶» را نقض حقوق بشردوستانه و «جنایت جنگی» خوانده است. تهران تاکید کرده این شناورها فعالیت نظامی نداشتند.
آمریکا تاکنون درباره ادعای غیرنظامی بودن این شناورها واکنش رسمی ارائه نکرده است.
نقشه واشنگتن برای ائتلاف دریایی در هرمز
همزمان با افزایش درگیریهای دریایی، آمریکا و بریتانیا در حال طراحی یک سازوکار جدید برای حضور دریایی در منطقه هستند.
بر اساس گزارش آکسیوس، واشنگتن و لندن قصد دارند هفته آینده نشستی در سطح بالا در لندن برگزار کنند تا تشکیل یک ائتلاف بینالمللی برای حفاظت از کشتیرانی در تنگه هرمز را بررسی کنند. این نشست ممکن است با حضور مقامهای دفاعی و فرماندهان نظامی کشورهای غربی و منطقه برگزار شود.
هدف آمریکا از این طرح، ایجاد مسیر امن برای عبور کشتیهای تجاری و نفتکشها و کاهش فشار ناشی از بحران انرژی عنوان شده است. پیشتر نیز گزارشهایی درباره تلاش واشنگتن برای ایجاد ائتلاف دریایی منتشر شده بود، اما برخی متحدان اروپایی نسبت به مشارکت مستقیم نظامی در چنین طرحی تردید داشتهاند.
هرمز؛ برگ برنده یا پاشنه آشیل؟
تنگه هرمز در هفتههای اخیر به یکی از اصلیترین نقاط بحران تبدیل شده است. کاهش تردد کشتیها، افزایش هزینه بیمه حملونقل و نگرانی بازار انرژی نشان میدهد هرگونه اختلال طولانیمدت در این مسیر میتواند پیامدهای جهانی داشته باشد.
برای آمریکا، باز شدن مسیر کشتیرانی بخشی از راهبرد خروج از بحران و کاهش فشار اقتصادی ناشی از اختلال انرژی است. برای ایران نیز کنترل امنیتی این آبراه، یک ابزار مهم برای افزایش قدرت چانهزنی در برابر فشارهای خارجی محسوب میشود.
به همین دلیل، درگیری بر سر نفتکشها تنها یک حادثه دریایی نیست؛ بلکه بخشی از نبرد بزرگتر بر سر آینده جنگ، مذاکرات احتمالی و موازنه قدرت در خلیج فارس است.
