روزنامه دولت: خاموشیها در زمستان هم ادامه دارد | پاسخ معاون وزیر نیرو به یک سؤال جنجالی؛ چرا در تهران کمتر برق میرود؟
رویداد۲۴| با وجود وعدههایی که پیش از آغاز شهریور درباره پایان خاموشیهای برنامهریزیشده مطرح شده بود، قطعی برق در بخشهایی از کشور همچنان ادامه دارد؛ قطعیهایی که نهتنها از نظر زمان وقوع، بلکه از نظر مدت نیز میان مناطق مختلف یکسان نیست.
روزنامه ایران در گزارشی به بررسی وضعیت خاموشیها و دلایل تفاوت میزان قطعی برق در تهران و سایر استانها پرداخته و به نقل از مصطفی رجبیمشهدی، معاون برق و انرژی وزارت نیرو، نوشته است که پایان محدودیتهای برق به کاهش تقاضای شبکه وابسته است، اما برای آن تاریخ مشخصی اعلام نشده است.
رجبیمشهدی در گفتوگو با «ایران» درباره زمان پایان خاموشیها گفت: «با تغییرات جوی و مدیریت بار، خاموشیها در روزهای پیش رو بهطور کامل برطرف خواهد شد.»
با این حال، «روزهای پیش رو» زمان مشخصی ندارد و پایان خاموشیها به روند دما و میزان مصرف برق در کشور وابسته است.
شرط پایان خاموشیها؛ مصرف زیر ۶۷ هزار مگاوات
معاون برق و انرژی وزارت نیرو، موازنه شبکه برق را تابع دو مؤلفه اصلی تولید و مصرف میداند. به گفته او، با وجود کاهش نسبی دما در برخی نقاط کشور، مصرف برق در نیمه جنوبی همچنان بالاست و تقاضای برق در روزهای اخیر از مرز ۷۱ هزار و ۴۰۰ مگاوات عبور کرده است.
رجبیمشهدی میگوید وزارت نیرو انتظار دارد با خنکتر شدن هوا، میزان تقاضا در شبکه به کمتر از ۶۷ هزار مگاوات برسد؛ سطحی که از نگاه این وزارتخانه میتواند به پایان خاموشیهای تابستانی منجر شود.
به این ترتیب، وزارت نیرو نمیتواند روز و ساعت مشخصی برای توقف کامل محدودیتها تعیین کند و پایان قطعیها بیش از آنکه یک تصمیم تقویمی باشد، به میزان مصرف، شرایط آبوهوایی و پایداری تولید نیروگاهها بستگی دارد.
چرا تهران کمتر از برخی شهرها خاموشی دارد؟
یکی از پرسشهای مهم مشترکان، تفاوت مدت خاموشی میان تهران و سایر استانهاست. در حالی که برخی مشترکان تهرانی از قطعیهای حدود دو ساعته خبر میدهند، در برخی شهرها و مناطق دیگر مدت خاموشی طولانیتر است.
رجبیمشهدی دلیل بخشی از این تفاوت را ساختار شبکه توزیع برق تهران میداند. به گفته او، حدود ۳۸ تا ۴۰ درصد فیدرهای برق تهران در زمره خطوط حساس و حیاتی قرار دارند و مراکزی مانند بیمارستانها، مراکز درمانی، ایستگاههای پمپاژ آب، مراکز امدادی و زیرساختهای حملونقل به این خطوط متصل هستند.
او میگوید: «مراکزی نظیر بیمارستانها، ایستگاههای پمپاژ و زیرساختهای کلیدی شهری روی این خطوط قرار دارند و به همین دلیل جلوگیری از قطع برق این فیدرها اولویت حفاظتی بالاتری دارد.»
بر اساس این توضیح، حفاظت از خطوط حیاتی یکی از دلایل تفاوت خاموشیها در تهران است؛ با این حال همچنان این پرسش باقی است که سهم هر منطقه از محدودیتها بر اساس چه شاخصهایی تعیین میشود و عواملی مانند میزان مصرف خانگی، فعالیت صنایع، ظرفیت نیروگاههای محلی و تعداد مشترکان حساس چه نقشی در برنامه خاموشیها دارند.
چرا شبها هم برق قطع میشود؟
خاموشیهای شبانه نیز از دیگر دغدغههای مشترکان است. بسیاری انتظار دارند با غروب آفتاب و کاهش دمای هوا، فشار بر شبکه کاهش پیدا کند؛ اما به گفته معاون وزیر نیرو، وضعیت تولید برق در ساعات شب با چالش متفاوتی مواجه است.
رجبیمشهدی توضیح داده است که نیروگاههای خورشیدی در طول روز بخشی از نیاز شبکه را تأمین میکنند، اما با غروب آفتاب از مدار تولید خارج میشوند. در نتیجه، تأمین برق در ساعات شب بیشتر بر دوش نیروگاههای حرارتی و تا حدی نیروگاههای بادی قرار میگیرد.
از سوی دیگر، بخش قابل توجهی از مصرف خانوارها نیز در ساعات شب اتفاق میافتد؛ از روشنایی و وسایل سرمایشی گرفته تا استفاده از لوازم خانگی. در مناطق جنوبی کشور نیز بالا بودن دمای شبانه موجب میشود استفاده از وسایل سرمایشی همچنان ادامه داشته باشد.
معاون وزارت نیرو برای کاهش فشار بار شبانه در سال آینده، توسعه نیروگاههای بادی و بازنگری در موضوع ساعت رسمی کشور را مطرح کرده است. به گفته او، تغییر ساعت رسمی میتواند نزدیک به هزار مگاوات از اوج بار مصرف شبانه بکاهد.
بازگشایی مدارس و دانشگاهها عامل اصلی افزایش مصرف نیست
با نزدیک شدن به آغاز سال تحصیلی، یکی دیگر از نگرانیها افزایش مصرف برق پس از بازگشایی مدارس و دانشگاههاست.
رجبیمشهدی میگوید بخش آموزشی در حال حاضر در وضعیت نیمهتعطیل قرار دارد و سهم تعیینکنندهای در فشار فعلی شبکه ندارد. به گفته او، تدابیر لازم برای تأمین برق مدارس و دانشگاهها پس از بازگشایی نیز پیشبینی شده است.
با این حال، وضعیت شبکه برق در پاییز تنها به بازگشایی مراکز آموزشی وابسته نیست و عواملی مانند تداوم گرما در مناطق جنوبی، تعمیرات نیروگاهها، ذخایر سوخت و میزان مصرف صنایع میتواند بر شرایط شبکه تأثیر بگذارد.
هشدار درباره خاموشیهای زمستانی
در حالی که پایان خاموشیهای تابستانی همچنان به کاهش دما و مصرف برق گره خورده است، اظهارات معاون برق و انرژی وزارت نیرو درباره ماههای سرد سال چشمانداز متفاوتی را ترسیم میکند.
رجبیمشهدی با اشاره به ناترازی باقیمانده در بخش گاز و آسیبهایی که زنجیره تأمین سوخت متحمل شده، نسبت به دشوار بودن شرایط در ماههای آینده هشدار داده است.
اهمیت این موضوع از آنجا ناشی میشود که نیروگاههای حرارتی برای تولید برق وابستگی بالایی به گاز دارند و همزمان با آغاز فصل سرد، مصرف گاز خانگی و تجاری نیز افزایش پیدا میکند. در صورت کمبود گاز، نیروگاهها ممکن است ناچار به استفاده بیشتر از سوختهای مایع شوند؛ موضوعی که علاوه بر دشواری تأمین و انتقال سوخت، پیامدهای زیستمحیطی نیز خواهد داشت.
به این ترتیب، اگرچه وزارت نیرو از برطرف شدن خاموشیها در «روزهای پیش رو» سخن میگوید، اما نبود زمانبندی دقیق و هشدار درباره تأمین سوخت نیروگاهها نشان میدهد مسئله ناترازی انرژی با پایان تابستان خاتمه پیدا نمیکند و همچنان یکی از مهمترین چالشهای پیش روی خانوارها، کسبوکارها و سیاستگذاران خواهد بود.
