وقتی «آزادی» غرق در خون می‌شود

 

گروه فرهنگ و هنر، رویداد۲۴- میهمانی موقت مسافران سرزمین‌های دور، در شمال ایران به خون می‌نشیند، این اتفاق هر سال رخ می‌دهد و آمار تلفات آن بزرگ‌تر از رقمی است که بتوان به سادگی از کنارش عبور کرد: 2 میلیون قربانی در شمال ایران، عددی نیست که به سادگی بتوان آن را نادیده گرفت اما مدت‌هاست که همه عبور کردیم؛ تا جایی که یک مستندساز دیگر نتوانست از آنجا عبور کند و ایستاد و تمام ماجرا را روایت کرد.

مستند آزادی، تنها نماینده از مستندهای با موضوع محیط‌زیست، نامزد بهترین کارگردانی در جشنواره فیلم فجر شد. فیلمی که روایتی متفاوت از مهاجرت پرندگان به شمال ایران را به تصویر می‌کشد، مهاجرتی که سرانجامی شوم برای آن‌ها به دنبال دارد و مافیایی عجیب و غریب پشت این سرنوشت شوم پرندگان،‌ به سودهای کلان می‌رسد؛ مستند «آزادی» در میان روایت‌هایش از پشت پرده مافیای شکار و فروش پرنده‌ها پرده‌برداری می‌کند.

این فیلم به کارگردانی کمیل سهیلی و رضا فرهمند پیش‌تر به عنوان بهترین فیلم محیط‌زیستی جشنواره سینما حقیقت نیز شناخته شده بود و حالا حضورش در جشنواره فیلم فجر، دوباره نگاه‌ها را به سمت این مستند متفاوت برده است تا نامزد بهترین کارگردانی در این جشنواره شود.

کمیل سهیلی کارگردان این فیلم در گفت‌وگو با رویداد۲۴، در مورد چگونگی رسیدن به سوژه فیلمش گفت:‌ هر ساله در فصل زمستان چیزی در حدود ۴ میلیون پرنده مهاجر از شمال سیبری و شمال اروپا به فریدون‌کنار می‌آیند و تا اواخر اسفند در این مناطق می‌مانند.

سهیلی که تجربه همکاری با شبکه ملی ایران و هلند را دارد، اضافه کرد: در طول زمان مهاجرت پرندگان به ایران حدود ۲ میلیون پرنده در عرض ۴ ماه به طور غیر مجاز شکار می‌شوند و داستان فیلم «آزادی» به همین موضوع می‌پردازد.

این کارگردان که در فیلم‌هایش بیشتر به خرده‌فرهنگ‌های اجتماعی، صلح و محیط‌زیست می‌پردازد، اظهار داشت: امیدوارم «آزادی» به زودی کهنه شود، اهمیت موضوعی‌اش را از دست بدهد و از نظر اجتماعی تنها ارزشی تاریخی داشته باشد! پرندگان در این مستند بستری را آماده کرده‌اند تا به آزادی نگاهی دیگر بیندازیم.

او در مورد فرایند ساخت این فیلم گفت: «آزادی» پروسه تحقیقی نفس‌گیر و طولانی‌ای داشت که در آن موضوع شکار بی‌رویه پرندگان از زوایای مختلف و حتی متضاد بررسی شد.

سهیلی همچنین با اشاره به تجربه‌های فرایند ساخت «آزادی»، افزود: زندگی کردن گروه سازنده این مستند با قطب‌های اصلی ماجرا فرصتی کم‌نظیر را فراهم آورد تا بتوان موضوع را به شکلی دقیق موشکافی کرد و لایه‌های پنهان آن را شناخت.

گفتنی است کمیل سهیلی فارغ‌التحصیل کارشناسی ارشد «مطالعات فرهنگی» از دانشگاه تهران، دوره تخصصی فیلم‌سازی را در اندونزی گذرانده است. او در کارنامه‌اش مستندهایی همچون «پس از لنین‌گراد»، «بازایستاده»، «نیش توفان» و «بادا باد» را ثبت کرده است و در حال حاضر ساخت مستندی را به تهیه‌کنندگی شبکه نشنال جغرافی در دست دارد.