هشدار بغزیان به دولت: تا دلار ۲۳۰ هزار تومان نرسیده، کاری کنید
رویداد۲۴| آلبرت بغزیان، کارشناس مسائل اقتصادی و عضو هیات علمی دانشگاه تهران، با اشاره به شرایط اقتصادی کشور و افزایش فشار بر معیشت خانوارها، عملکرد دولت در زمینه کنترل قیمتها و حفظ قدرت خرید مردم را قابل دفاع ندانست و تاکید کرد که دولت باید پیش از تشدید بحرانهای اقتصادی وارد عمل شود.
بغزیان در یادداشتی در روزنامه «جهان صنعت» نوشت: «واقعیت این است که دولت در زمینه حفظ ثبات قیمتها و صیانت از قدرت خرید مردم، عملکرد قابلدفاعی نداشته است.»
او در عین حال تاکید کرد که برای ارزیابی شرایط موجود باید مجموعهای از عوامل داخلی و خارجی را در نظر گرفت. به گفته این اقتصاددان، اگر کشور در شرایط عادی قرار داشت و با تحریم، محدودیتهای ارزی و دشواریهای انتقال منابع مواجه نبود، دولت امکان بیشتری برای حفظ ثبات اقتصادی داشت.
بغزیان با اشاره به تاثیر تحریمها بر اقتصاد ایران ادامه داد: «تحریمها با سیاستهای داخلی گره خوردهاند و در مواردی حتی آثار سیاستهای اقتصادی را خنثی میکنند.»
تحریم همه مشکلات گرانی را توضیح نمیدهد
این استاد دانشگاه کاهش درآمدهای ارزی، دشواری صادرات و انتقال پول و تحولات مربوط به تنگه هرمز را از جمله عواملی دانست که بر نرخ ارز و قیمت کالاها اثر میگذارند، اما تاکید کرد که همه مشکلات اقتصادی را نمیتوان به تحریم و کمبود ارز نسبت داد.
او با اشاره به ضعف نظارت بر بازار گفت: «وقتی در بخشهایی که ارز و تحریم نقش مستقیمی ندارند، شاهد افزایش قیمت و نابسامانی هستیم، باید سهم سیاستگذاری داخلی و ضعف نظارت را جدی گرفت.»
به اعتقاد بغزیان، دولت نمیتواند در برابر افزایش قیمتها تنها به ابراز همدردی با مردم بسنده کند. او تاکید کرد که اگر همدردی با مردم با اقدام موثر همراه نباشد، تاثیری بر وضعیت معیشتی خانوارها نخواهد داشت.
این کارشناس اقتصادی در همین زمینه نوشت: «دولت نمیتواند در برابر گرانی صرفا ابراز همدردی کند. همدردی با مردم، اگر با اقدام موثر همراه نباشد، تاثیری بر سفره خانوارها ندارد.»
او سپس یکی از مشکلات اصلی دولت را نه صرفا اتخاذ یک تصمیم اشتباه، بلکه تاخیر در واکنش به تحولات اقتصادی دانست و تصریح کرد: «از این منظر میتوان گفت که گناه دولت در شرایط فعلی، بیش از آنکه صرفا یک تصمیم اشتباه باشد، بیتفاوتی و تاخیر در واکنش است.»
هشدار درباره دلار ۲۳۰ هزار تومانی
بغزیان معتقد است دولت باید پیش از آنکه بازار وارد مرحله هیجانی شود، برای کنترل شرایط اقدام کند. او با اشاره به نرخ ارز هشدار داد که انتظار برای رسیدن دلار به سطوح بالاتر و سپس مداخله دولت، هزینه کنترل بحران را افزایش خواهد داد.
او نوشت: «دولت آتشنشان نیست که پس از شعلهور شدن آتش به میدان برسد؛ باید پیش از آنکه آتش گسترده شود، آن را مهار کند.»
این اقتصاددان همچنین تاکید کرد که با افزایش انتظارات تورمی و شکلگیری رفتارهای هیجانی در بازار، کنترل پیامدهای بحران دشوارتر و پرهزینهتر خواهد شد.
انتقاد از زمان اجرای افزایش قیمت بنزین
بغزیان در بخش دیگری از یادداشت خود به تصمیم دولت برای افزایش قیمت بنزین پرداخت و بر اهمیت زمان اجرای سیاستهای اقتصادی تاکید کرد.
او نوشت: «کسی دولت را مجبور نکرده که افزایش قیمت بنزین را در شرایط فعلی اجرا کند.»
به گفته این کارشناس اقتصادی، اصلاح قیمت حاملهای انرژی ممکن است در برخی مقاطع ضروری باشد، اما زمان اجرای این تصمیم به اندازه اصل آن اهمیت دارد. او هشدار داد که اجرای یک تصمیم حساس در زمان نامناسب میتواند به جای حل یک مشکل، مجموعهای از مشکلات جدید را ایجاد کند.
حذف ارز ترجیحی و ریشههای بحران امروز
بغزیان همچنین بخشی از فشارهای اقتصادی فعلی را ناشی از تصمیمهای گذشته دانست و در این میان به حذف ارز ترجیحی اشاره کرد.
او معتقد است تحولات تنگه هرمز و کاهش درآمدهای ارزی نیز به فشارهای موجود افزودهاند و سیاستگذار باید به جای تحلیل تکبعدی، مجموعه عوامل موثر بر اقتصاد را در کنار یکدیگر ببیند.
این استاد دانشگاه همچنین هشدار داد کاهش منابع ارزی دولت صرفا به معنای کاهش دسترسی به ارز نیست و میتواند درآمدهای ریالی دولت را نیز کاهش داده و کسری بودجه را تشدید کند. در چنین شرایطی، احتمال استفاده دولت از استقراض و منابع بانک مرکزی افزایش پیدا میکند؛ موضوعی که به گفته او میتواند فشار تورمی بیشتری به اقتصاد وارد کند.
«نهجنگ، نه صلح» و اقتصاد فرسایشی
بغزیان در ادامه، کاهش تنشهای سیاسی و اقتصادی و خروج کشور از شرایط فرسایشی را یکی از ضرورتهای اقتصاد ایران دانست.
او تاکید کرد: «در چنین شرایطی منطقیترین راه، اتخاذ سیاستی واقعبینانه برای کاهش تنشهای سیاسی و اقتصادی و خروج کشور از وضعیت فرسایشی «نهجنگ، نه صلح» است. اقتصاد بیش از هرچیز بهثبات و پیشبینیپذیری نیاز دارد.»
این کارشناس اقتصادی در پایان هشدار داد که مسئله امروز تنها افزایش قیمتها نیست، بلکه فرسایش قدرت خرید و اعتماد عمومی نیز به یکی از پیامدهای مهم شرایط اقتصادی تبدیل شده است.
بغزیان تاکید کرد: «مساله امروز فقط گرانی نیست، فرسایش قدرت خرید و اعتماد مردم است.» او در پایان یادداشت خود نوشت: «در اقتصاد، تاخیر در تصمیمگیری، خود یک تصمیم است؛ تصمیمی که هزینه آن را مردم پرداخت میکنند.»
