آمریکا با آمارسازی بازار نفت را فریب می‌دهد | اگر ملاحظات انسانی نداشتیم، آب‌شیرین‌کن‌های خلیج‌فارس از کار می‌افتادند
رویداد۲۴| محمد آیتی- در شرایط نیمه جنگی و ملتهب کنونی، تنگه هرمز یکی از مهم‌ترین میدان‌های تقابل ایران و آمریکا است و هر روایت از میزان عبور نفتکش‌ها، امنیت کشتیرانی و امکان استفاده از مسیر‌های جایگزین، می‌تواند بر انتظارات بازار انرژی و محاسبات سیاسی دو طرف اثر بگذارد.
دونالد ترامپ در تازه‌ترین اظهارات خود تلاش کرده است تصویری از بازگشت جریان نفت و کم‌رنگ شدن اثر محدودیت‌های این آبراه راهبردی ارائه دهد؛ در مقابل شاهدیم که ایران همچنان بر بسته بودن این تنگه پافشاری می‌کند و همین هم سبب شده که گره مذاکرات باز نشود.حال باید دید که آیا واقعا مسیر‌های جایگزین و عبور محدود نفتکش‌ها توانسته‌اند از اهمیت راهبردی تنگه هرمز بکاهند یا واشنگتن برای آرام کردن بازار و کم‌اهمیت جلوه دادن قدرت چانه‌زنی تهران، بر آمار‌ها و ظرفیت‌هایی تأکید می‌کند که لزوماً به معنای بازگشت امنیت و جریان عادی تجارت نفت نیست؟
تنگه هرمز هنوز کارت برنده است؟
حسن قشقاوی، سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، در گفتوگو با رویداد۲۴ روایت متفاوتی از وضعیت تنگه هرمز ارائه می‌دهد و معتقد است ابتکار عمل همچنان در اختیار ایران است.
او در گفتوگو با رویداد۲۴ گفت: قطعاً اظهارات ترامپ در خصوص تنگه هرمز و مدیریت آن و انتقال قابل ملاحظه نفت و... واقعیت ندارد. سند این ادعا، نتیجه کار در عرصه انرژی جهان است که با حرف‌های ترامپ و برخی آمریکایی‌ها در تناقض است.
بیشتر بخوانید: سردار نقدی: به زودی مسیر‌های عبور ایجاد شده در تنگه هرمز توسط دیگران، مسدود می‌شود
وی افزود: هم آمریکایی‌ها و هم اروپایی‌ها اعلام کردند ذخایر گازوئیل و بنزین را می‌خواهند آزاد کنند، حال با این وجود شاید در یک بازه ۲۴ ساعته قیمت نفت به زیر ۱۰۰ دلار برسد، ولی روی این قیمت‌ها نمی‌ماند. اگر آن‌طور که چند روز پیش، هگست اعلام کرد و یا حرف‌های وزیر خزانه‌داری آمریکا - که البته با هم، در بیان نظرات اختلاف دارند - ۴۰ یا مثلاً ۷۰ درصد تنگه هرمز باز شده و گشایش‌های انتقال نفت به وجود آمده و در جایی هم گفتند بیشتر از زمان بستن تنگه هرمز، انتقال نفت داشتند، واقعیت داشته باشد، واقعیت انرژی جهان نباید این باشد.
پشت پرده آمار آمریکایی‌ها از رفت و آمد در تنگه هرمز
قشقاوی تصریح کرد: کارشناسان نفتی هم این حرف‌ها را قبول ندارند و این موضوع به ما ایرانی‌ها هم برنمی‌گردد. این کارشناسان می‌گویند کاهش قیمت نفت، می‌تواند مبین این ادعا‌ها باشد، اما چنین چیزی نیست. در ادامه باید توجه داشت که یکسری خطوط لوله از قبل وجود داشته است؛ مثلاً خط لوله شرق به غرب یا مثلاً خط لوله فجیره در امارات که لزوماً از تنگه هرمز عبور نمی‌کنند. بخشی از آمار‌هایی که آمریکایی‌ها می‌دهند براساس این ظرفیت‌ها است.
وی اظهار داشت: باید بدانید اگر گاهی آمار انتقال نفت از تنگه هرمز بیشتر نشان داده می‌شود، به خاطر اجازه‌ای است که ایران می‌دهد. به هر حال، ایران سیاست‌های خود را دارد، اما جالب است که آمریکایی‌ها ظرفیت‌های یادشده را با اجازه ایران جمع کرده و اصطلاحاً خشکه حساب می‌کنند و کار‌های تبلیغاتی خودشان را انجام می‌دهند.
بیشتر بخوانید: محسن رضایی: تنگه هرمز باز نخواهد شد؛ ایران عقب‌نشینی نخواهد کرد
سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس گفت: همچنین باید دانست که رد شدن کشتی‌ها به شکلی که آمریکا می‌گوید به درد نمی‌خورد، چون در این رویکرد، خرج آن از برج آن بیشتر می‌شود. کشتی‌ها از یک فاصله دور باید اصطلاحاً شیب توی شیب یا کشتی به کشتی کنند. یعنی مثلاً ۲۰۰ هزار بشکه‌ای را بگذارند در چندتا ۲۰۰ هزار بشکه. از طرفی، این کار، هزینه بیمه را افزایش می‌دهد. با این حال، اقدامی که ما انجام می‌دهیم و هدف قرار دادن کشتی‌های عبوری که به درستی از سوی ستاد نیرو‌های مسلح اعلام می شوند، این پرسش را مطرح می‌کند که آیا هزینه این اقدامات با درآمد حاصل از فروش نفت برای طرف مقابل برابری می‌کند یا خیر.
قشقاوی افزود: همه این سیاست‌ها نشان می‌دهد که اتفاقی نیفتاده که اقتصاد جهانی از وضعیت بهتری در تنگه هرمز برخوردار شود و یا شرایط به نفع آمریکا تغییر کند. از این‌رو باید بگویم که همچنان ابتکار عمل در تنگه هرمز در دست ما است.
ملاحظات ایران در تنگه هرمز
وی یادآور شد: ایران در تنگه هرمز ملاحظات انسانی و زیست‌محیطی دارد. اگر ما یک کشتی حامل نفت را هدف قرار بدهیم، آلودگی ناشی از آن فرصت استفاده از آب خلیج فارس برا تولید آب‌شیرین را از کشور‌های حوزه خلیج‌فارس می‌گیرد. تولید آب شیرین از آب آلوده خلیج‌فارس کار بسیار دشواری است. ما ملاحظات انسانی و اخلاقی داریم و از این‌رو، مانند دشمن که مثلاً میناب یا لامرد را هدف قرار داد، عمل نمی‌کنیم؛ زیرا محدودیت‌های شرعی و اخلاقی داریم و به هر حال، نسبت به کشور‌های همسایه که مسلمان هستند، بی‌تفاوت نیستیم. ما نمی‌خواهیم مردم مسلمان کشور‌های همسایه تاوان اقدامات خصمانه علیه ایران را بدهند.
در مجموع، اظهارات قشقاوی نشان می‌دهد که از نگاه تهران، عبور محدود نفتکش‌ها و استفاده از مسیر‌های جایگزین به معنای پایان اهمیت راهبردی تنگه هرمز نیست. با این حال، میزان اثرگذاری این اهرم را نمی‌توان صرفاً با اظهارات مقام‌های ایرانی یا آمریکایی سنجید و وضعیت واقعی انتقال نفت، هزینه‌های حمل‌ونقل و بیمه و واکنش بازار‌های جهانی نیز در ارزیابی آن نقش دارند. آنچه روشن است، تنگه هرمز همچنان فراتر از یک گذرگاه نفتی، به بخشی از معادله فشار و چانه‌زنی میان تهران و واشنگتن تبدیل شده است؛ معادله‌ای که پیامد‌های آن تنها به دولت‌ها محدود نمی‌شود و می‌تواند بر قیمت انرژی و اقتصاد کشور‌های منطقه و جهان نیز اثر بگذارد.
