آیا ترامپ واقعا به دنبال قطع برق ایران است؟ چه خواهد شد؟

رویداد۲۴ | فرشید غضنفرپور- دونالد ترامپ در آخرین موضع‌گیری خود در شبکه اجتماعی‌اش (Truth Social)، اولتیماتوم داده که اگر ایران ظرف ۴۸ ساعت (تا اواخر روز دوشنبه ۳ فروردین ۱۴۰۵) تنگه هرمز را به‌طور کامل و بدون تهدید باز نکند، ایالات متحده نیروگاه‌های برق ایران را بمباران و نابود خواهد کرد.

او تاکید کرده که حمله را از «بزرگ‌ترین نیروگاه» شروع می‌کند. این یعنی هدف احتمالی اول، نیروگاه‌هایی مثل دماوند، نکا یا شهید رجایی خواهد بود که ستون فقرات شبکه برق کشور هستند. در این نوشتار تحلیل رسانه‌های معتبر جهانی را از آخرین تهدید رئیس جمهور آمریکا علیه مردم ایران بررسی کرده‌ام.

براساس آخرین گزارش‌های رسانه‌های معتبر بین‌المللی مانند بلومبرگ، اکسیوس، گاردین و بنزینگا، فضای فعلی (اوایل فروردین ۱۴۰۵) فراتر از یک جنگ لفظی ساده بوده و وارد فاز «جنگ زیرساخت‌ها» شده است. اما این تهدید چقدر جدی است؟

تغییر استراتژی از هسته‌ای به رفاهی

اکسیوس (Axios) گزارش داده که دولت ترامپ برخلاف حملات قبلی که بر سایت‌های نظامی یا هسته‌ای متمرکز بود، اکنون تضعیف زیرساخت‌های اقتصادی را هدف قرار داده است. به گزارش اکسیوس، حمله اخیر به بخش‌هایی از میدان پارس جنوبی با هماهنگی کامل ترامپ انجام شده تولید انرژی ایران فلج شود.

تحلیلگران بلومبرگ (Bloomberg) معتقدند ترامپ با تهدید به زدن نیروگاه‌های بزرگ (مانند دماوند و نکا)، در حال استفاده از ابزار «فشار اجتماعی» است. بلومبرگ اشاره می‌کند که قطع برق در ایران، زنجیره تأمین غذا و خدمات شهری را مختل کرده و ترامپ انتظار دارد دولت ایران در برابر موج نارضایتی‌های داخلی قرار گیرد.

اکونومیک تایمز و رویترز تأکید کرده‌اند که تهدید ۴۸ ساعته ترامپ برای «بازگشایی کامل و بدون تهدید» تنگه هرمز، جدی‌ترین اولتیماتوم او تا به امروز است. آنها به نقل از مقامات اطلاعاتی مدعی شده اند که آمریکا لیست دقیقی از نیروگاه‌های کلیدی ایران را برای حمله احتمالی آماده کرده است.

در طرف مقابل ایران پاسخ جدی داده است. سخنگوی قرارگاه خاتم بالافاصله بعد از تهدید ترامپ اعلام کرده هر حمله ای به زیرساخت‌های ایران مساوی حمله متقابل ایران به زیرساخت‌های انرژی، آب شیرین کن ها و تاسیسات مرتبط با آمریکا در منطقه است. پاسخ ایران و حمله به آب‌شیرین‌کن‌های خلیج فارس، می‌تواند زندگی در کشور‌هایی مثل امارات و قطر را غیرممکن کند، چرا که این کشور‌ها صددرصد به آب‌شیرین‌کن وابسته‌اند.

روز پنجشنبه رئیس کمیسیون عمران مجلس از تدوین طرحی در این کمیسیون برای ساماندهی کریدور عبوری تنگه هرمز خبر داد و گفت: در قالب این طرح، موضوع نظارت، تأمین امنیت تردد کشتی‌ها و همچنین اخذ عوارض از شناورهای عبوری با همکاری نیروهای مسلح در قالب قانون مشخص دنبال خواهد شد.

رسانه‌هایی مثل ایندیپندنت و الجزیره در تفسیر شرایط پیش روی منطقه، بر طرح مجلس برای اخذ «مالیات امنیت» یا «حق ترانزیت» تاکید کرده اند و آن را به نوعی راه حل ایران برای تهدید ترامپ می دانند.

اکونومیست این طرح را یک «پل خروج» برای ایران می‌داند؛ یعنی ایران با این کار هم از بستن کامل (که منجر به جنگ می‌شود) عقب‌نشینی می‌کند و هم کنترل خود بر آبراه را به رخ می‌کشد.

برخی رسانه‌ها مدعی اند همین زمزمه‌ها باعث شد ریال ایران که در روز‌های اخیر سقوط شدیدی داشت، کمی به ثبات برسد؛ چرا که بازار امیدوار است این طرح جایگزین درگیری نظامی شود.

بلومبرگ همچنین هشدار داده که اگر ترامپ نیروگاه‌های ایران را بزند و ایران با زدن آب‌شیرین‌کن‌های منطقه یا میادین نفتی عربستان و قطر (مانند رأس‌لافان) پاسخ دهد، قیمت نفت به راحتی از ۲۰۰ دلار عبور خواهد کرد. این یعنی «رکود تورمی جهانی» که حتی می‌تواند محبوبیت داخلی ترامپ را هم به خطر بیندازد.