ونس؛ پشت‌پرده تلاش‌ها برای دستیابی به توافق جدید با ایران
رویداد۲۴| جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، طی دو هفته گذشته شخصاً در مذاکرات غیرمستقیم با ایران مشارکت داشته است؛ مذاکراتی که هدف آن دستیابی به آتش‌بس جدید و ازسرگیری گفت‌وگوهای هسته‌ای است. این خبر را دو منبع آگاه از جزئیات مذاکرات اعلام کرده‌اند.
چرا این موضوع اهمیت دارد؟ مشارکت گسترده ونس نشان می‌دهد او شخصاً تلاش می‌کند آمریکا را از جنگی خارج کند که به اعتقاد خودش، عامل شکست سنگین جمهوری‌خواهان در انتخابات این هفته بوده است. حضور مستقیم معاون رئیس‌جمهور همچنین نشان‌دهنده ارتقای سطح مذاکرات غیرمستقیم اخیر به بالاترین سطوح دولت آمریکاست.
تصویر کلی؛ ترامپ فعلاً به دیپلماسی فرصت می‌دهد
مقام‌های آمریکایی و منابع منطقه‌ای می‌گویند ترامپ در حال حاضر مایل است اجازه دهد تلاش‌های دیپلماتیک ادامه پیدا کند تا مشخص شود آیا دستیابی به نوعی توافق امکان‌پذیر است یا خیر.
ترامپ روز جمعه در پاسخ به سؤال خبرنگاران درباره پیامی که برای ایران دارد، گفت: «داریم با آن‌ها صحبت می‌کنیم.»
بااین‌حال، اگر رئیس‌جمهور آمریکا نظرش را تغییر دهد و دستور ازسرگیری حملات را صادر کند، ارتش ایالات متحده آماده است در فاصله زمانی نسبتاً کوتاهی عملیات نظامی تازه‌ای را آغاز کند.
پشت‌پرده مذاکرات؛ تماس‌های تقریباً روزانه ونس با قطر و پاکستان
منابعی که مستقیماً از روند مذاکرات اطلاع دارند، می‌گویند ونس تقریباً هر روز با شیخ محمد بن عبدالرحمن آل‌ثانی، نخست‌وزیر قطر، عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان با درجه فیلدمارشال، و سایر میانجی‌ها درباره مذاکرات با ایران گفت‌وگو کرده است.
استیو ویتکاف، فرستاده ویژه کاخ سفید، و جرد کوشنر، مشاور و داماد دونالد ترامپ، نیز در این تلاش‌ها مشارکت دارند.
به گفته منابع آگاه، ونس و میانجی‌های قطری و پاکستانی درباره احتمال برگزاری نشستی فنی در سطح کارشناسی میان آمریکا و ایران طی روزهای آینده گفت‌وگو کرده‌اند؛ هرچند چنین نشستی هنوز برگزار نشده است.
دفتر معاون رئیس‌جمهور آمریکا از اظهارنظر درباره این موضوع خودداری کرده است.
ونس از ابتدا مخالف جنگ بود
ونس پیش از آغاز جنگ در اواخر فوریه، بدبین‌ترین چهره حلقه نزدیکان ترامپ نسبت به اقدام نظامی علیه ایران بود و به‌جای جنگ، از راه‌حل دیپلماتیک حمایت می‌کرد.
او در ماه آوریل ریاست هیئت مذاکره‌کننده آمریکا در نشست اسلام‌آباد درباره ایران را بر عهده داشت و شخصاً در گفت‌وگوهایی مشارکت کرد که در ماه ژوئن به امضای یک یادداشت تفاهم میان آمریکا و ایران انجامید.
پس از آن، ونس ریاست هیئت آمریکایی در دور دیگری از مذاکرات مستقیم با ایران در سوئیس را بر عهده گرفت. این مذاکرات با تعهد ایران برای دعوت از بازرسان سازمان ملل متحد به‌منظور بازدید از تأسیسات هسته‌ای این کشور پایان یافت.
اما اندکی بعد، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی حملات به کشتی‌ها را از سر گرفت؛ اتفاقی که به فروپاشی یادداشت تفاهم میان دو کشور منجر شد.
نامه مستقیم ونس به محسن رضایی
دو هفته پیش، ونس نامه‌ای برای محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، ارسال کرد و در آن پیشنهاد ازسرگیری مذاکرات مستقیم میان تهران و واشنگتن را مطرح کرد.
رضایی یکی از نزدیک‌ترین افراد مورد اعتماد مجتبی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، محسوب می‌شود.
مقام‌های ایرانی گفته‌اند نامه ونس باعث ایجاد فضای مثبتی برای آغاز دوباره مذاکرات شده است.
ونس روز چهارشنبه نیز اعلام کرد که جنگ، دلیل اصلی رویگردانی رأی‌دهندگان از جمهوری‌خواهان در انتخابات بوده است.
وضعیت کنونی مذاکرات؛ پیشرفت کند اما ادامه‌دار
منابع درگیر در تلاش‌های میانجی‌گرانه می‌گویند مذاکرات پیشرفت‌هایی داشته، اما روند آن بسیار کند بوده است.
نخست‌وزیر قطر شامگاه جمعه در این‌باره گفت:
«در دو هفته گذشته، با همکارانی در دولت آمریکا همکاری کرده‌ایم که واقعاً قصد دارند راهی برای مهار وضعیت و کاهش تنش پیدا کنند. به لطف آن‌ها و به لطف صداهای عاقلانه در تهران، توانسته‌ایم مانع خارج شدن اوضاع از کنترل شویم.»
او افزود گفت‌وگوها با دولت ترامپ پس از انتخابات میان‌دوره‌ای نیز ادامه یافته است؛ هرچند شدت و میزان فعالیت‌ها نسبت به روزهای پیش از انتخابات کمتر شده، زیرا مقام‌های آمریکایی درگیر مسائل دیگری بوده‌اند.
بااین‌حال، نخست‌وزیر قطر تأکید کرد که تمایل آمریکا برای یافتن راه‌حل دیپلماتیک همچنان وجود دارد و دستیابی به توافق امکان‌پذیر است.
تماس ترامپ با امیر قطر درباره توافق با ایران
صبح جمعه، دونالد ترامپ در تماس تلفنی با شیخ تمیم بن حمد آل‌ثانی، امیر قطر، درباره تلاش‌های این کشور برای کاهش اختلافات میان ایران و آمریکا و دستیابی به توافق گفت‌وگو کرد.
براساس بیانیه دفتر امیر قطر، شیخ تمیم در این تماس بر ضرورت «ادامه گفت‌وگو و پیگیری راهکارهای دیپلماتیک برای حل اختلافات، جلوگیری از تشدید بیشتر تنش‌ها در منطقه و تضمین آزادی کشتیرانی و امنیت تأمین انرژی» تأکید کرد.
هم‌زمان با مذاکرات، آمریکا به قشم حمله کرد
با وجود تلاش‌های دیپلماتیک، تنش نظامی میان دو کشور همچنان ادامه دارد.
ترامپ تأیید کرد که ارتش آمریکا روز جمعه به یک پرتابگر موشک ضدهوایی در جزیره قشم، واقع در تنگه هرمز، حمله کرده است.
به گفته ترامپ، این حمله پس از آن انجام شد که از آن سامانه، موشکی به سمت یک جنگنده آمریکایی شلیک شده بود.
