جنگ آمریکا و ایران به روایت اعداد
رویداد۲۴ | هیات های ایران و ایالات متحده، که در راس آنها قالیباف و جی دی ونس، قرار دارند، روز یکشنبه وارد سوئیس شد تا مذاکرات صلح را آغاز کند. دو طرف در تلاشاند توافق موقت و شکنندهای را که با هدف پایان دادن به جنگ شکل گرفته، گسترش دهند.
یکی از فوریترین موضوعات این مذاکرات، تنگه هرمز است. ایران اعلام کرده است که روز شنبه این تنگه را دوباره بسته است؛ اقدامی که ممکن است یکی از بندهای اصلی چارچوب صلح در حال شکلگیری را به خطر بیندازد و اختلال در تجارت جهانی، تأمین مواد غذایی و بازارهای انرژی را طولانیتر کند.
این اقدام همزمان با افزایش دوباره تنشها در لبنان صورت گرفت. بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در پستی در شبکه اجتماعی ایکس مدعی شد که چهار نظامی اسرائیلی روز جمعه به دست نیروهای حزبالله کشته شدهاند.
بر اساس اعلام سازمان دفاع مدنی لبنان، حملات اسرائیل در روز بعد دستکم ۱۶ کشته بر جای گذاشت که دو نفر از آنان کودک بودند. وزارت بهداشت لبنان نیز اعلام کرد با احتساب قربانیان این حملات، شمار کشتهشدگان این کشور از مرز چهار هزار نفر گذشته است.
در حالی که مذاکرهکنندگان در ژنو گردهم آمدهاند، ارقام زیر بخشی از مهمترین هزینههایی را نشان میدهند که این جنگ بر کشورهای درگیر، منطقه و جهان تحمیل کرده است.
۲۹ میلیارد دلار؛ هزینه جنگ برای آمریکا
پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، تاکنون اطلاعات چندانی درباره میزان بودجهای که این درگیری مصرف کرده، ارائه نداده است. با این حال، جی هرست، مسئول امور مالی پنتاگون، در ماه مه در کنگره شهادت داد که عملیات «خشم حماسی» تا آن زمان حدود ۲۹ میلیارد دلار برای مالیاتدهندگان آمریکایی هزینه داشته است.
چندین رسانه گزارش دادهاند که هزینه واقعی جنگ برای آمریکا، در صورت محاسبه هزینه تعمیر خسارتهای گسترده واردشده به پایگاههای نظامی و جایگزینی پهپادها و موشکهای آسیبدیده یا ازدسترفته، ممکن است به حدود ۵۰ میلیارد دلار برسد.
به گفته تحلیلگران، این جنگ آثار بلندمدتی بر رشد اقتصادی آمریکا خواهد گذاشت؛ زیرا این کشور با روندی طولانی برای تسویه و جبران هزینههای باقیمانده مواجه است.
گلدمن ساکس در ماه مارس اعلام کرد که جنگ باعث شده است پیشبینی رشد اقتصادی آمریکا در سال ۲۰۲۶ کاهش و پیشبینی تورم این کشور افزایش یابد. علت مستقیم این تغییر، افزایش قیمت نفت در پی بسته شدن تنگه هرمز از سوی ایران عنوان شده است.
این جنگ هزینه سنگینی نیز از نظر مصرف مهمات به آمریکا تحمیل کرده است.
لیندا بیلمز، استاد مدرسه کندی دانشگاه هاروارد، در ماه آوریل گفت: «برای درک ابعاد موضوع، باید گفت که آمریکا در چهار روز نخست جنگ ایران، بیش از مجموع موشکهای پاتریوتی که در چهار سال گذشته به اوکراین تحویل داده بود، شلیک کرد.»
سناتور مارک کلی ماه گذشته در برنامه «رو در رو با ملت» شبکه سیبیاس گفت که ممکن است سالها طول بکشد تا آمریکا ذخایر تسلیحاتی خود را دوباره تکمیل کند؛ برآوردی که کارشناسان دفاعی نیز آن را تأیید کردهاند.
برای نمونه، به گفته بیلمز، جایگزینی هر موشک تاماهاوک بین سه تا سهونیم میلیون دلار و هر موشک پاتریوت بین چهار تا پنج میلیون دلار هزینه خواهد داشت.
این جنگ تلفات انسانی نیز برای آمریکا داشته است. آمار پنتاگون نشان میدهد که در عملیات «خشم حماسی»، ۱۳ نظامی آمریکایی کشته و حدود ۴۰۰ نفر زخمی شدهاند.
۳ هزار و ۶۳۶ کشته؛ شهدای جنگ در ایران
بنیاد شهدا و ایثارگران ایران گزارش داد که از آغاز جنگ تاکنون ۳ هزار و ۶۳۶ ایرانی کشته شدهاند.
گزارشهای وزارت بهداشت و نهادهای حقوق بشری گردآوری شده، نشان میدهد که دستکم ۲ هزار و ۱۰۰ نفر از قربانیان غیرنظامی بودهاند. اکثریت قریب به اتفاق این افراد در حملات هوایی آمریکا و اسرائیل کشته شدهاند.
یکی دیگر از شاخصهای مهم تأثیر جنگ، هزینه مالی آن است. اقتصاد ایران از مدتها پیش با مشکلات جدی روبهرو بوده و ریال ایران در حال حاضر کمارزشترین واحد پولی جهان به شمار میرود.
دولت ایران در ماه فروردین به یک خبرگزاری روسی اعلام کرد که جنگ در مجموع ۲۷۰ میلیارد دلار خسارت مستقیم و غیرمستقیم به کشور وارد کرده است.
ایران در اوایل سال جاری استدلال کرده بود که هرگونه توافق صلح باید شامل آزادسازی کامل یا بخشی از دهها میلیارد دلار دارایی مسدودشده این کشور در خارج از مرزها باشد. تهران اعلام کرده بود دسترسی به این منابع برای بازسازی اقتصاد کشور ضروری است.
این داراییها طی دههها به دلیل تحریمها، محدودیتهای بانکی و اختلافات حقوقی مسدود ماندهاند.
در چارچوب توافق صلح هفته گذشته آمده است که «منابع مالی یا داراییهای مسدود یا محدودشده» ایران باید «بهطور کامل برای استفاده در دسترس» قرار گیرند؛ هرچند جزئیات مربوط به زمانبندی و دامنه اجرای این بند هنوز روشن نیست.
۲.۲ تریلیون دلار؛ هزینه بسته شدن تنگه هرمز
بسته شدن تنگه هرمز که معمولاً حدود ۲۰ درصد نفت جهان از آن عبور میکند، پیامدهای اقتصادی گستردهای در سراسر جهان داشته است.
مؤسسه اقتصاد و صلح در ماه ژوئن برآورد کرد که جنگ آمریکا و ایران سالانه حدود ۲.۲ تریلیون دلار از تولید ناخالص داخلی جهان میکاهد؛ رقمی که در صورت مواجه شدن توافق صلح با موانع یا ازسرگیری جنگ، ممکن است بهشدت افزایش یابد.
قیمت نفت در اوایل سال ۲۰۲۶ از بشکهای ۱۰۰ دلار عبور کرد. این در حالی است که پیش از آغاز جنگ، قیمت نفت معمولاً در محدوده ۶۷ تا ۷۱ دلار در هر بشکه قرار داشت.
هشت کشور ایران، عراق، کویت، عربستان سعودی، امارات متحده عربی، قطر، بحرین و عمان، بخش عمده صادرات نفت و گاز خود را از مسیر تنگه هرمز انجام میدهند.
با این حال، بسته شدن این تنگه حتی در کشورهای دورتر نیز باعث کمبود انرژی و اجرای برنامههای صرفهجویی شده است؛ از جمله در استرالیا، بنگلادش و کره جنوبی.
فاتح بیرول، مدیر اجرایی آژانس بینالمللی انرژی، این بحران را «بزرگترین چالش امنیت انرژی در تاریخ» توصیف کرده است.
یک میلیون نفر؛ آوارگان لبنان در جنگ اسرائیل و حزبالله
دفتر هماهنگی امور بشردوستانه سازمان ملل متحد اعلام کرده است که از زمان آغاز جنگ آمریکا و ایران، بیش از یک میلیون لبنانی آواره شدهاند.
این نهاد همچنین برآورد کرده است که تقریباً از هر چهار نفر در لبنان، یک نفر با سطح بحرانی یا اضطراری ناامنی غذایی مواجه خواهد شد.
بخش زیادی از این آوارگی در نتیجه ادامه عملیات نظامی اسرائیل در لبنان رخ داده است؛ عملیاتی که با وجود چندین اعلام آتشبس ادامه یافته است.
نتانیاهو گفته است که هدف از ادامه این حملات، ایجاد «مناطق امنیتی» در اطراف اسرائیل است.
او در یک نشست خبری تلویزیونی در ۱۵ ژوئن گفت: «ما مناطق امنیتی عمیقی در اطراف کشور اسرائیل ایجاد کردیم. این کار را در غزه، لبنان و سوریه انجام دادیم. میخواهم روشن کنم که برای محافظت از کشورمان، در این مناطق امنیتی باقی خواهیم ماند.»
بر اساس نقشهای که اسرائیل اندکی پس از آتشبس منتشر کرد، منطقه حائل حدود ۶۰۰ کیلومتر مربع وسعت دارد و شامل ۵۷ شهر و روستا میشود.
حملات هوایی تا اواخر ماه مه در خارج از این منطقه حائل نیز ادامه داشت و دستورهای تخلیه همچنان حدود یکپنجم خاک لبنان را در بر میگیرد.
بر اساس آمار وزارت بهداشت لبنان، دستکم چهار هزار نفر در این کشور کشته شدهاند. این وزارتخانه در آمار خود میان غیرنظامیان و نیروهای رزمی تفکیک قائل نمیشود.
یکی از مرگبارترین روزهای این درگیری ۱۸ ژوئن بود؛ زمانی که نیروی هوایی اسرائیل اطراف نبطیه، صیدا و صور را هدف قرار داد. در این حملات دستکم ۴۷ نفر کشته و ۹۷ نفر زخمی شدند.
ارتش اسرائیل مدعی شده است که بیش از هزار و ۷۰۰ نیروی حزبالله در جریان عملیات نظامی در لبنان کشته شدهاند.
در مقابل، یک رسانه اسرائیلی روز شنبه گزارش داد که از دوم مارس تاکنون ۳۵ نظامی ارتش اسرائیل و دستکم چهار غیرنظامی اسرائیلی کشته شدهاند.
اگرچه در یادداشت تفاهم بر «توقف فوری و دائمی عملیات نظامی در تمامی جبههها» نهتنها از سوی آمریکا و ایران، بلکه از سوی متحدان آنها تأکید شده است، اسرائیل پنجشنبه گذشته نسخه بهروزشدهای از نقشه منطقه امنیتی خود منتشر کرد که نشان میدهد نیروهای این کشور همچنان تا عمق ۱۰ کیلومتری خاک لبنان مستقر هستند.
یسرائیل کاتس، وزیر دفاع اسرائیل، روز یکشنبه بار دیگر تأکید کرد که اسرائیل از این مناطق عقبنشینی نخواهد کرد و ارتش این کشور «هیچ محدودیتی» نخواهد داشت.
او گفت: «آتشبس میان حزبالله و اسرائیل، ارتش اسرائیل را در تمام مواضع خود در داخل منطقه امنیتی باقی میگذارد.»
کاتس افزود که هدف از حضور نیروهای اسرائیلی در این مناطق، حفاظت از ساکنان شمال اسرائیل است.
در دوران جنگ من هشت بنر تسلیت دیدم و هر هشت بنر تسلیت برای افراد نظامی و انتظامی بود
از آنجا که وزارت بهداشت اعلام کرده دو سوم کشته شدگان غیرنظامی بودند احتمال رخداد مشاهده من یک در شش هزار و ششصد است! یعنی شش هزار و ششصد جنگ مانند این باید رخ دهد تا یک جنگ از میان آنان شما هشت بنر تسلیت ببینید که هیچکدام غیرنظامی نبودند!!!