بازار مسکن در شوک تفاهم ایران و آمریکا ؛ سقوط تورم ماهانه از ۲۱.۵ درصد به ۲.۵ درصد
رویداد۲۴| بازار مسکن تهران در ماهی که همزمان با کاهش تنشهای سیاسی و آغاز مسیر توافق میان ایران و آمریکا سپری شد، واکنشی متفاوت از ماههای گذشته نشان داد؛ واکنشی که در قالب افت شدید تقاضا، کاهش شتاب رشد قیمتها و انتظار برای روشن شدن سرنوشت مذاکرات خود را نمایان کرده است.
براساس گزارش «دنیای اقتصاد»، بازار مسکن در ماه «تفاهم برای پایان تخاصم» به دو شوک مهم ناشی از ریسک جنگ واکنش نشان داده است. این گزارش میگوید میانگین «قیمت پیشنهادی» فروشندگان در ابتدای خرداد تا میانه ماه تقریبا ثابت بود، اما با تشدید دوباره تنشها و نقض آتشبس، جهش مقطعی را تجربه کرد و سپس با اعلام تفاهم ایران و آمریکا دوباره مسیر نزولی گرفت.
سقوط آزاد تورم مسکن
مهمترین نکته گزارش، کاهش چشمگیر تورم ماهانه مسکن است. در حالی که اردیبهشتماه شاخص «قیمت پیشنهادی» آپارتمانها جهشی ۲۱.۵ درصدی را ثبت کرده بود، این شاخص در خرداد تنها حدود ۲.۵ درصد افزایش یافت.
طبق این گزارش، «شاخص قیمت پیشنهادی فروش آپارتمان در تهران که متوسط قیمتها در فایلهای عرضهشده به بازار مسکن را نشان میدهد، در خرداد به ۲۰۴ میلیون تومان در مترمربع رسید.»
این در حالی است که بازار مسکن با متوسط قیمت ۱۹۹ میلیون تومان در هر مترمربع وارد خرداد شده بود، اما از روزهای ابتدایی ماه و همزمان با اعلام ورود ایران و آمریکا به مسیر دستیابی به توافق، فضای بازار به شکل محسوسی تغییر کرد.
واکنش بازار به جنگ و آتشبس
گزارش «دنیای اقتصاد» نشان میدهد بازار مسکن در خردادماه به تحولات سیاسی واکنش لحظهای نشان داده است.
در فاصله ابتدای خرداد تا هفدهم ماه، قیمتها تقریبا بدون نوسان جدی حرکت کردند؛ اما با افزایش دوباره تنشها و نقض آتشبس، متوسط قیمت پیشنهادی فروشندگان به اوج ۲۱۷ میلیون تومان در هر مترمربع رسید.
با این حال، پس از اعلام تفاهم میان ایران و آمریکا، هیجان بازار فروکش کرد و قیمتها عقب نشستند. به نوشته این روزنامه، «در روز امضای الکترونیکی تفاهم ایران و آمریکا، سطح قیمت مسکن حدود ۵ درصد از قله پایین آمد.»
در حال حاضر نیز میانگین قیمتهای پیشنهادی فروش در بازار مسکن تهران بین ۲۰۵ تا ۲۰۷ میلیون تومان در هر مترمربع در نوسان است.
ریزش سنگین تقاضا
در سمت تقاضا، افت فعالیت خریداران از همه چشمگیرتر بوده است. تحقیقات میدانی این روزنامه نشان میدهد «مراجعه تلفنی یا حضوری تقاضا به بنگاهها در برخی مناطق تهران تا ۹۰ درصد نسبت به اردیبهشت ریزش کرد.»
همزمان آمار معاملات نیز کاهش یافته است. بر اساس دادههای یکی از سامانههای رسمی تنظیم مبایعهنامه، در خرداد حدود ۱۸۰۰ واحد مسکونی در تهران معامله شد؛ رقمی که نسبت به حدود ۲۰۰۰ معامله اردیبهشت، افت ۱۰ درصدی را نشان میدهد.
به اعتقاد تحلیلگران، ترکیب دو عامل «نبود قدرت خرید مصرفی» و «خروج تقاضای سرمایهای پس از کاهش ریسک سیاسی» باعث شده رکود بازار مسکن عمیقتر شود.
خریداران با طلا و خودرو وارد معامله شدند
یکی از نکات جالب گزارش، تغییر شیوه تأمین منابع خرید مسکن است. به نوشته «دنیای اقتصاد»، خریداران علاوه بر استفاده از داراییهای طلایی خود، در برخی موارد خودرو را نیز به عنوان بخشی از معامله وارد بازار کردهاند.
در گزارش آمده است: «در خرداد امسال، ردپای تبدیل خودرو به آپارتمان هم در معاملات مسکن دیده شده است.» با این حال، واسطههای بازار تاکید دارند بخش عمده خریدهای انجامشده همچنان از سوی متقاضیان مصرفی بوده و نه سرمایهگذاران.
توافق، انتظارات تورمی را مهار کرد
به باور تحلیلگران بازار مسکن، مهمترین اثر تفاهم ایران و آمریکا کاهش انتظارات تورمی بوده است.
در گزارش تصریح شده است: «وقتی چشمانداز قیمتها نزد فعالان اقتصادی و عموم جامعه از حالت نااطمینانی به آینده خارج میشود و انتظارات تورمی هم از بین میرود، بلافاصله تقاضای سرمایهگذاری در بازار ملک آرام میگیرد.»
همزمان کاهش نرخ ارز نیز به آرام شدن بازار کمک کرده است. طبق این گزارش، قیمت دلار در ماه گذشته حدود ۱۵ درصد افت کرده و همین مسئله یکی از عوامل اصلی کنترل هیجان در بازار مسکن بوده است.
بازار در انتظار نتیجه مذاکرات
در شرایط فعلی، خریداران انتظار دارند قیمتها در ماههای آینده کاهش یابد یا دستکم ثابت بماند. در مقابل، بسیاری از فروشندگان هنوز برای عرضه قطعی ملک مردد هستند و چشم به روند مذاکرات دوختهاند.
واسطههای بازار معتقدند اگر ثبات بازار ارز ادامه پیدا کند و مذاکرات وارد مرحلهای باثبات شود، بازار مسکن میتواند وارد دورهای از «ثبات قیمت» شود؛ دورهای که در آن معاملات با حجم محدود، اما پایدار ادامه خواهد یافت.
به این ترتیب، بازاری که در اردیبهشت تحت تأثیر انتظارات تورمی جهش کمسابقهای را تجربه کرده بود، اکنون در سایه کاهش تنشها و امید به توافق، وارد فاز انتظار شده است؛ فازی که سرنوشت آن بیش از هر چیز به نتیجه مذاکرات و دوام فضای کمتنش کنونی گره خورده است.
