اقدام عجیب گمرک ایران؛ قیمتگذاری رسمی مشروبات الکلی قاچاق!
رویداد۲۴| گمرک جمهوری اسلامی ایران در بخشنامهای رسمی، ارزش ریالی ۱۲۸ قلم مشروبات الکلی خارجی را اعلام کرده است؛ فهرستی که قرار است در پروندههای قاچاق و برای محاسبه جرایم و جریمههای مربوط به ورود، حمل و نگهداری این کالاها مورد استفاده قرار گیرد.
در نامه منتشر شده، انواع آبجو، ودکا، ویسکی و دیگر مشروبات الکلی با ذکر نام تجاری، نوع بستهبندی و ارزش ریالی درج شده است. گمرک مبنای این ارزشگذاری را بند «ح» ماده یک و ماده ۲۲ قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز مصوب سال ۱۳۹۲ اعلام کرده است.
براساس جدول منتشر شده، در میان اقلام گرانتر، انواع ودکا از جمله «آبسلوت» و «اسمیرنوف» در محدوده چند میلیون تومان ارزشگذاری شدهاند. در بالاترین سطح این فهرست نیز ویسکی «جانیواکر بلو» با ارزش ۳۱۴ میلیون و ۳۱۴ هزار ریال، بیش از ۳۱ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان، قرار دارد.

در این فهرست نام دهها برند شناختهشده بینالمللی، از جمله «فایر فلای»، «شیواز»، «گریگوس» و «بلک لیبل» به چشم میخورد. اعلام چنین جدولی، از یک سو بخشی از سازوکار اداری و قضایی برای تعیین ارزش کالاهای مکشوفه و محاسبه جرایم قاچاق را نشان میدهد و از سوی دیگر، تنوع محصولاتی را آشکار میکند که در بازار غیررسمی ایران موضوع خریدوفروش قرار میگیرند.
ممنوعیت قانونی و تداوم بازار زیرزمینی
انتشار این فهرست بار دیگر بحث درباره فاصله میان ممنوعیت قانونی مشروبات الکلی و وجود یک بازار زیرزمینی برای این کالاها را مطرح میکند. با وجود ممنوعیت، قاچاق و تولید غیررسمی مشروبات الکلی همچنان بخشی از بازار پنهان کشور را تشکیل میدهد؛ بازاری که به دلیل خارج بودن از چرخه نظارت رسمی، کنترل محصولات عرضهشده در آن دشوار است.
پیامدهای این وضعیت تنها به حوزه حقوقی و اقتصادی محدود نمیشود. در سالهای گذشته، موارد متعددی از مسمومیت ناشی از مصرف مشروبات تقلبی یا آلوده به متانول در ایران گزارش شده است؛ مسمومیتهایی که در برخی موارد به نابینایی، نارسایی اندامها و مرگ انجامیدهاند.