روایت یک پرستار موتورسوار؛ گواهینامه نمیدهند، اما زنان نمیترسند و متوقف نمیشوند
رویداد۲۴| موتورسواری زنان در سالهای اخیر از یک موضوع صرفاً اجتماعی و بحثبرانگیز، به تصویری قابل مشاهده در خیابانهای شهر تبدیل شده است. زنانی که برای رفتوآمد، کاهش هزینههای حملونقل یا علاقه شخصی به سراغ موتورسیکلت رفتهاند، حالا بیش از گذشته در حال یادگیری و استفاده از این وسیله نقلیه هستند؛ با این حال، مشکلات و موانع قانونی پابرجاست و زنان امکان دریافت گواهینامه موتورسیکلت را ندارن. همین موضوع نیز پرسشهایی درباره وضعیت قانونی تردد، مسئولیت در حوادث و پوشش بیمهای آنها ایجاد کرده است.
این وضعیت در شرایطی ادامه دارد که در بهمن ۱۴۰۴، هیات دولت با مصوبهای زمینه صدور گواهینامه موتورسیکلت برای زنان را مطرح کرد، اما با گذشت ماهها، پلیس هنوز فرایند صدور این گواهینامهها را آغاز نکرده است. در نتیجه، فاصله میان آنچه در مصوبه دولت پیشبینی شده و آنچه در خیابانهای شهر اتفاق میافتد، همچنان پابرجاست.
در چنین شرایطی، زنان علاقهمند به موتورسواری مسیر دیگری را دنبال میکنند؛ آموزش میبینند، موتور میخرند و حتی خود را برای تردد در خیابانهای شلوغ آماده میکنند، در حالی که هنوز از حق دریافت گواهینامه برخوردار نیستند.
پرستاری که موتورسواری یاد میگیرد
یکی از این زنان، پرستاری ۳۳ ساله است که میگوید یادگیری موتورسواری میتواند رفتوآمد روزمره او را آسانتر کند. او درباره دلیل انتخاب موتورسواری به «رویداد۲۴» میگوید: «من کادر درمان هستم. یاد گرفتن موتورسورای برای رفت و آمد خیلی کمکم خواهد کرد.»
او که به گفته خودش از طریق اینستاگرام با یک مجموعه آموزشی آشنا شده حالا مشغول یادگیری موتورسورای است و از این اقدام بسیار خرسند است. او میگوید: «یک موتور اسکوتر خریدهام تا با آن تمرین کنم. به موتورسواری علاقه دارم و اینکه گواهی نامه نمیدهند، مانعی برای اینکه آموزش ببینم و از موتور استفاده کنم نیست.»
این روایت نشان میدهد که برای بخشی از زنان، مسئله صرفاً علاقه به یک وسیله نقلیه نیست؛ موتور میتواند ابزاری برای جابهجایی سریعتر و آسانتر در شهری باشد که ترافیک و هزینههای رفتوآمد، استفاده از وسایل حملونقل شخصی را برای برخی افراد به یک ضرورت تبدیل کرده است.
موتوسورای فقط مطالبه جوانان نیست
این زن ۳۳ ساله تنها به تجربه شخصی خود اشاره نمیکند و میگوید مشاهده حضور زنان دیگر در خیابان، از جمله زنان مسنتر، باعث شده نگاه او به موتورسواری زنان تغییر کند. او میگوید: «الان حتی خانمهای مسنتر هم موتورسواری میکنند و این خیلی حس خوبی به ما میدهد، حضور خانمها با موتورهای رنگی شهر را قشنگتر کرده است.»
یکی از نگرانیهای رایج درباره آموزش موتورسواری، بهخصوص برای افراد تازهکار، ورود به خیابانهای شلوغ و مواجهه با ترافیک است. با این حال، این پرستار میگوید از حضور در خیابانهای شلوغ هراسی ندارد. او معتقد است حضور زنان موتورسوار برای مردم تا حد زیادی عادی شده و جامعه نیز در مواجهه با آنها همراهی میکند. او میگوید: «از ورود به خیابانهای شلوغ نمیترسم، چون به نظرم برای مردم کاملا جا افتاده که از حضور خانمها حمایت کرده و به آنها کمک میکنند.»
این نگاه البته در کنار مسئله مهمتری قرار میگیرد که همچنان تعیین تکلیف نشده است؛ یعنی فراهم شدن سازوکار رسمی برای آموزش، صدور گواهینامه و پوشش بیمهای زنان موتورسوار.
گسترش حضور زنان موتورسوار در شهر، فارغ از اختلافنظرهای حقوقی و اجتماعی درباره آن، واقعیتی است که نمیتوان آن را صرفاً با ممنوعیت یا محدودیت نادیده گرفت. وقتی گروهی از زنان در حال آموزش دیدن و استفاده از موتورسیکلت هستند، مسئله نحوه ساماندهی این حضور و فراهم کردن الزامات قانونی و ایمنی آن نیز اهمیت بیشتری پیدا میکند.
این پرستار علاقهمند به موتورسواری در پایان، میگوید: «توصیه میکنم که هر کسی که به این رشته علاقه دارد و موتورسواری به زندگی روزمره او کمک میکند، حتما آموزش لازم را ببیند.»
روایت او در شرایطی مطرح میشود که حضور زنان موتورسوار در شهر در حال افزایش است و حتی دیگر مختص یک طیف خاص از جامعه نیز نیست. شاهد این مدعا تصاویری است که در مراسم رزمایش جانفدایان و یا پیشتر در راهپیمایی ۲۲ بهمن و دیگر تجمعات مشابه از حضور زنان موتورسوار ثبت و پربازدید شد. با این حال چارچوب حقوقی این حضور همچنان با ابهامهایی روبهروست. از یک سو زنان بیشتری به سمت یادگیری موتورسواری میروند و از سوی دیگر، روند صدور گواهینامهای که میتواند این حضور را در قالبی رسمیتر و ضابطهمندتر قرار دهد، هنوز آغاز نشده است.
در چنین شرایطی، مسئله دیگر صرفاً این نیست که آیا زنان موتورسواری میکنند یا نه؛ واقعیت خیابانها پاسخ این پرسش را تا حد زیادی روشن کرده است. پرسش اصلی این است که آیا نهادهای مسئول میخواهند این واقعیت را در قالب یک سازوکار قانونی، آموزشی و ایمن سامان دهند یا همچنان میان مصوبههای رسمی و آنچه در خیابانهای شهر میگذرد، فاصله باقی خواهد ماند.
