ماجرای یک سرقت زنده؛ حقوق معنوی برای همه یا فقط برای صداوسیما؟
رویداد۲۴| سینا صمدزاده- سخنان عجیب جبلی رئیس سازمان صداوسیما درباره حکم دادگاه آپارات و خوشحالی از همراهی قوه قضائیه برای صدور حکم بدوی ۳.۵ هزار میلیاردی بهعنوان یک دستاورد مهم در حوزه «احقاق حقوق عامه» و صیانت از بیتالمال همچنان مورد توجه و نقد فعالان رسانهای است، اما شاید مهمتر از خود این اظهارات اتفاقی باشد که حالا در عمل پرسشهایی جدی درباره همین ادعاها ایجاد کرده پرسشهایی درباره نسبت میان آنچه صداوسیما از «حقوق معنوی» و «حقالناس» میگوید و آنچه در عملکرد روزمره این سازمان دیده میشود.
سازمانی که سالهاست درباره نحوه هزینهکرد بودجه، بهرهوری و هدررفت منابع عمومی درباره آن بحث شده و بودجهای چند ده هزار میلیارد تومانی در اختیار دارد، طبیعتاً بیش از هر مجموعه دیگری باید نسبت به حقوق مالکیت فکری و معنوی حساس باشد. روز گذشته و در جریان پخش مسابقات آسیایی ناگویا، ویدیویی در فضای مجازی منتشر شد که نشان میداد تصاویری با لوگوی آپارات از شبکه سه روی آنتن رفته است. حتی تلاش برای پوشاندن لوگوی این پلتفرم نیز نتوانسته بود مانع دیدهشدن آن شود، اما اگر استفاده از تصاویر و محتوای دیگران بدون رعایت حقوق معنوی آنها اقدامی نادرست و مستوجب پیگیری قضایی است، چرا خود تلویزیون مرتکب چنین رفتاری میشود؟ اگر در پرونده آپارات استفاده از محتوا، محل ایراد بوده و نهایتاً به صدور حکمی سنگین منجر شده است، آیا همین منطق درباره استفاده تلویزیون از تصاویر آپارات نیز نباید صادق باشد؟
مسئله فقط یک اشتباه فنی یا گاف تصویری نیست؛ مسئله، تناقضی است که چنین اتفاقی در دل گفتمان «صیانت از حقوق معنوی» ایجاد میکند. نمیتوان از یک سو استفاده دیگران از محتوا را تعرض به حقوق بیتالمال دانست و از سوی دیگر وقتی نوبت به عملکرد خود سازمان میرسد، ماجرا را صرفاً یک خطای اجرایی تلقی کرد.
این تناقض زمانی جدیتر میشود که صداوسیما در سالهای اخیر بارها بر انحصار خود در حوزه پخش مسابقات ورزشی ملی و بین المللی تأکید کرده و عملاً سکوهای پخش خصوصی را از بسیاری از این بازارها کنار گذاشته است. پس سازمانی با چنین بودجه و امکاناتی، چرا باید برای تأمین تصویر مورد نیاز خود به محتوای یک پلتفرم خصوصی متوسل شود؟
اگر «حقوق معنوی» واقعاً آنقدر مهم است که میتواند مبنای صدور یکی از بزرگترین احکام قضایی قرار بگیرد، این حق باید برای همه محترم باشد نه فقط زمانی که پای دفاع از منافع یک سازمان در میان است!
