پزشکیان: محدودیت‌های خارجی نمی‌تواند اراده ملت ایران برای تولید علم را از میان ببرد
رویداد۲۴| مسعود پزشکیان رئیس‌جمهور در پیامی به پنجمین کنفرانس بین المللی ائتلاف جهانی علیه آپارتاید علمی برای عدالت علم و فناوری در نظم نوین جهانی قرائت شد، تاکید کرد: علم از بنیادی‌ترین سرمایه‌های مشترک بشری و از مهمترین پایه‌های پیشرفت و توسعه جوامع انسانی است. دستاورد‌های علمی و فناورانه هنگامی می‌تواند در خدمت انسان و ارتقای کیفیت زندگی جوامع قرار گیرد که بر اصولی، چون مسئولیت پذیری اخلاقی، همکاری بین المللی و دسترسی منصفانه همگان به فرصت‌های تولید و بهره مندی از دانش استوار باشد.
رئیس‌جمهور در این متن که توسط داود عامری رئیس پنجمین کنفرانس بین المللی ائتلاف جهانی علیه آپارتاید علمی قرائت شد، آورده است از این منظر، عدالت علمی نه تنها از الزامات توسعه پایدار بلکه از ارکان بنیادین صلح عادلانه و امنیت انسانی در جهان است. امروز، با وجود پیوند روزافزون سرنوشت ملت‌ها از رهگذر علم و فناوری، همچنان نابرابری در دسترسی به منابع، علمی زیر ساختهای، پژوهشی فناوری‌های پیشرفته و فرصت‌های مشارکت در تولید دانش وجود دارد.
پزشکیان یادآور شد: آپارتاید علمی و فناوری صرفاً به معنای محروم سازی برخی ملت‌ها از امکانات دستاورد‌های علمی نیست بلکه هرگونه بهره گیری تبعیض آمیز از علم، فناوری و ظرفیت‌های پژوهشی برای ایجاد انحصار وابستگی و نابرابری میان کشور‌ها را نیز در بر می‌گیرد. چنین رویکردی با ماهیت فرامرزی علم و اصول اخلاقی علمی در تعارض است.
رئیس‌جمهور تصریح کرد: علم نباید ابزار سلطه و برتری‌جویی باشد، بلکه باید در خدمت حل مسائل انسانی، کاهش چالش‌های توسعه‌ای، ارتقای رفاه عمومی و تقویت صلح و تفاهم میان ملت‌ها قرار گیرد. از نگران‌کننده‌ترین جلوه‌های این حوزه، تحریم دانشمندان –صرف‌نظر از ملیت، مذهب و جغرافیای سیاسی– به عنوان سرمایه‌ای متعلق به بشریت است که لطمه به جان و امنیت آنان، ضربه‌ای به میراث علمی و ظرفیت پیشرفت بشریت محسوب می‌شود.
پزشکیان خاطرنشان کرد: جمهوری اسلامی ایران با اتکا به ظرفیت‌های علمی و دانشگاهی خود، همواره بر توسعه همکاری‌های بین‌المللی، تبادل دانش و فناوری و بهره‌مندی عادلانه ملت‌ها از دستاورد‌های علمی تأکید داشته است. تجربه کشور ما نشان داده است محدودیت‌های خارجی نمی‌تواند اراده یک ملت را برای دانش‌اندوزی، نوآوری و مشارکت در تولید علم از میان ببرد. با این حال، پیشرفت علمی پایدار نیازمند تعامل سازنده و رفع موانع غیرعادلانه در نظام بین‌المللی علم و فناوری است. ما بر این باوریم که صلح پایدار بدون عدالت امکان‌پذیر نیست و عدالت جهانی نیز بدون عدالت در تولید، دسترسی و بهره‌مندی از علم و فناوری تحقق نخواهد یافت.
رئیس‌جمهور ادامه داد: برگزاری پنجمین همایش ائتلاف جهانی علیه آپارتاید علمی برای عدالت علمی و فناوری در نظم نوین جهانی، به همت مجمع جهانی صلح اسلامی و با مشارکت دانشگاه آزاد اسلامی و دانشگاه‌ها و مراکز علمی کشور، اقدامی ارزشمند و در مسیر گسترش گفتگوی علمی و طرح این ضرورت جهانی است. امیدوارم این کنفرانس با بهره‌گیری از دیدگاه‌ها و تجارب اندیشمندان و صاحب‌نظران داخلی و بین‌المللی، ضمن تبیین ابعاد مختلف آپارتاید علمی، زمینه‌ساز ارائه راهکار‌های عملی، تقویت ائتلاف‌های علمی فراملی و شکل‌گیری سازوکار‌های مؤثری برای تحقق عدالت علمی و فناوری باشد.
وی بیان کرد: در پایان، ضمن پاسداشت همه مجاهدان راه علم و روشنایی، یاد و مقام والای دانشمندان شهید را ارج می‌نهم و از برگزارکنندگان، استادان، پژوهشگران، اندیشمندان و شرکت‌کنندگان این رویداد علمی قدردانی می‌کنم. توفیق همگان را در مسیر گسترش دانش، تحقق عدالت علمی و استقرار صلحی پایدار و عادلانه برای همه ملت‌ها از درگاه خداوند متعال مسالت دارم.
